مىترسند و از ترس آن روز تسليم مىشوند و از مردم كسانى نيز هستند كه تسليم نمىشوند و جدال مىكنند .
فِي اللَّهِ
جدال مىكند در ذات ، صفات ، افعال ، مظاهر ، خلفاى خدا و از همين قبيل است مجادله در احكام بندگان و نظر در آنان با رأى و استحسان بدون اينكه از خدا اذن و از جانشينان خدا اجازه داشته باشد .
بِغَيْرِ عِلْمٍ
و آنان در اين مجادله علم ندارند ، چه علم به خدا و صفات و احكام و جانشينان يا با شهود و وجدان حاصل مىشود ، كه آنان در اين مورد قصور دارند و از آن محروم و دستهايشان كوتاه است ، يا با تقليد از صاحب شهود و وجدان حاصل مىشود كه آنان از تقليد استنكاف دارند .
وَ يَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطانٍ مَرِيدٍ
عطف است و در آن معناى تعليل است ، يعنى مجادله مىكند از روى جهل و نادانى و بدون علم ، زيرا كه او پيروى مىكند از هر شيطانى متكبّر و سركش ، با پيروى از آن جز جهل و سركشى چيزى حاصل نمىشود ، پس براى او نه علم حاصل مىشود ، و نه تقليد از اهل علم .
كُتِبَ عَلَيْهِ
اين جمله مستأنف ، يا صفت بعد از صفت ، يا حال به تقدير « قد » است .
يعنى در حالى كه اينگونه مقرّرش است كه در تقدير چنين