مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُمْ
بندگان و كنيزان نيز اگر ازدواج كنند از ريبه و تحريك سالمتر و براى خدمت صالحتر مىشوند .
إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ
ضمير به « أيامى » فقط برمىگردد ، يا به ايامى و صالحين بنا بر قول به تملّك بندگان و كنيزان .
يا بنابراين كه مقصود بندگان و كنيزانى باشند كه مولاهايشان آنان را آزاد كردهاند ، خداوند مسلمانان را امر به تزويج آنان كرده ، امر كرده كه از جهت كنيز و بنده بودن به دماغشان برنخورد .
يا مقصود اين است كه اگر به سبب فشار شهوت و تجرّد ( عزوبت ) محتاج به همسر باشند نگران نباشند .
يا مقصود اين است كه اگر فقراى الى اللّه باشند و در خلاص و رهايى از كثرتها و بهرهمندى از توحيد احتياج به خدا داشته باشند نگران نباشند .
كه
يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ
از فضل خودش آنان را از كثرتها بىنياز مىكند ، به نحوى كه كثرتها نمىتوانند حجاب آنان باشند ، خدا را در كثرتها مىبينند ، كه رفع حجاب كثرت اگر چه به سبب عزلت باشد آسانتر و مشاهدهى جمال توحيد در وحدت كاملتر است .
و لكن كسى كه كنارهگيرى كرده هر اندازه كه به كثرتها به