كه
فَخَراجُ رَبِّكَ خَيْرٌ
خرج و مزد پروردگارت بهتر از هر خرج و مزد است كه خراج و مزد پروردگار همهى ما سوى اللّه است .
وَ هُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ
كه او بهترين روزىدهندگان است بيان « خير الرّازقين » بودن خداوند در سورهى حج گذشت .
وَ إِنَّكَ لَتَدْعُوهُمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
جمله حاليّه است ، يعنى انكار آنان براى اين نيست كه تو آنان را به راه كج فرا مىخوانى بلكه ( آنان را به راه راست دعوت مىكنى ) به دليل كجانديشى خردهايشان آن را نمىپذيرد ؛ گويا كه گفته است : آيا تو آنان را به راه كج دعوت مىكنى كه نمىپذيرند ؟ !
وَ إِنَّ الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ
اسم ظاهر آوردن به جاى ضمير براى تعليل حكم است ، براى اشاره به ذمّ ديگرى براى آنان .
آن جمله در معناى اين است : لكن آنان كه اذعان به آخرت ندارند
عَنِ الصِّراطِ لَناكِبُونَ
از راه راست عدول مىكنند ، لذا انكار مىكنند ، گاهى راه راست در آيه تفسير به ولايت علىّ عليه السّلام و عدول آنان از صراط به عدول از على عليه السّلام يا از امام شده است .
از امير المؤمنين عليه السّلام آمده است كه : خداى تعالى اگر مىخواست خودش را به بندگان معرّفى مىكرد ، لكن خداوند ما را ابواب و صراط و سبيل خودش قرار داده ، طورى قرار داده كه هر كسى بخواهد خدا را بشناسد از وجه و روى ما بايد به خدا برسد ؛