اينها به وجهى خاك است كه با آب مخلوط شده باشد بهطور تمامتر و رساتر از گل معروف .
و بعضى گفتهاند : مقصود از انسان آدم عليه السّلام ابو البشر است ، مقصود از « سلالة » خاكى است كه از روى زمين گرفته شده است .
ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ
سپس آن را نطفهاى قرار داديم در جايى كه بايد در آنجا مستقرّ شود .
و « قرار » و « قراره » با فتحه چيزى است كه شيء در آن مستقرّ مىشود .
( مكين ) لفظ « مكين » از مكان به معناى موضع و جا ، يا از « مكانة » به معناى مقام و منزلت نزد پادشاه است ، يا از تمكّن به معناى اقتدار و توانايى است ، مقصود از قرار مكين رحم است .
ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً
سپس نطفه را به صورت علقه گردانيديم يا از نطفه علقه آفريديم ( كه آن خون بسته ، يا لخته خون است ) .
فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً
آنگاه لخته خون را به صورت گوشت درآورديم ، در قسمت اوّل عبارت لفظ « ثمّ » آورد تا اشاره به اين بكند كه از اوّل استقرار نطفه در رحم تا وقتى كه خون بسته بشود احتياج به امتداد زمان دارد بر خلاف آنجا كه علقه مضغه شود كه بين علقه و مضغه فاصله و مهلتى نيست .