أُمَّةً واحِدَةً
جماعت واحدى هستند از حيث راه و روش ، يا يك راه هستند و پراكنده نيستند .
وَ أَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُونِ
« 1 » و من پروردگار شمايم پس ( از همه بازآييد و ) مرا بپرستيد .
وَ تَقَطَّعُوا أَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ
عطف بر قول مقدّرست ، يعنى گفتيم كه اين امّت شما يك امّت است ولى آنان امر دينشان ، يا امر امامتشان را قطعه قطعه كردند ، بدين گونه كه هر يك براى خود دين ، طريق ، امام و مقتدايى قرار دادند ، يا امر پيروى و تبعيّت را قطعه قطعه كردند به اينكه هر كدام از آنان پيرو هواهاى متعدّدى شدند .
كُلٌّ إِلَيْنا راجِعُونَ
جواب سؤال مقدّر و وعده و وعيد است ، گويا كه گفته شده : حال آنان چگونه مىشود ؟
فرمود : همهى آنان به سوى ما باز مىگردند ، يا حال است و مفيد اين معناى ، يعنى بازگشت همه به سوى ماست .
پس آنان را بر حسب كار و راهشان جزا مىدهيم و صيغهى « تقطّعوا » براى مبالغه در فعل است .
و لفظ « بينهم » ظرف لغو ، متعلّق به « تقطّعوا » است ، يا
هامش
( 1 ) پير طريقت گفت : ايمان ما از راه سمع است نه حيلت عقل ، به قبول و تسليم نه به تأويل و تصرّف ، دل اگر گويد چرا ؟ گويى من امر را سر افكندهام ، عقل اگر گويد كه چون ؟ پاسخ ده كه من بندهام ! ظاهر قبول كن و باطن بسپار . كشف الاسرار