فَتَبْهَتُهُمْ
از فرا رسيدن مرگ يا قيامت ناگهانى آنان مبهوت و حيران مىشوند به نحوى كه هيچ شعور و تدبيرى براى دفع آن براى آنان باقى نمىماند .
فَلا يَسْتَطِيعُونَ رَدَّها
آنان نمىتوانند آن آتش را از خودشان دور كنند .
وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ
و نه به آنان مهلت داده مىشود تا تدبير دفع آتش بكنند ، يا توبه و معذرت خواهى نمايند يا آنچه را كه از اعمال صالح فوت شده جبران نمايند .
وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ
دلدارى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است از استهزاى قومش ، يعنى رسولان قبل از تو هم مورد استهزا قرار گرفتهاند .
فَحاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ
مقصود قول و عمل است كه بدان وسيله استهزا مىكردند ، يا مقصود عذاب است كه با آن استهزا مىكردند .
قُلْ
جهت ردّ آنان در اتّخاذ خدايان بگو :
مَنْ يَكْلَؤُكُمْ
چه كسى شما را حفظ مىكند ؟ !
بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ مِنَ الرَّحْمنِ
از عقوبت رحمان ، يا از جانب رحمان اگر براى شما بدى بخواهد چه كسى مىتواند شما را حفظ كند ؟ ! مقصود وادار كردن آنان بر اقرار به عجز خدايان است .