است ، كه خداى تعالى آن را از عالم مثال به عالم ملك پايين مىآورد ، و اين پايين آوردن به همان مقدار است كه مادّه استعداد قبول آن را دارد كه در حين استعداد مادّه انجام مىگيرد .
و همچنين است از نفوس كلّى تا عالم مثال ، و مطلب از همين قرار است در عالى و اعلى تا حضرت اسماء چون موجودات عالم ملك متجدّد و متغيّر به تجدّد ذاتى است .
بر اين معنا كه هر آن و هر لحظه از خودش فانى و به وسيلهى پديد آورندهاش وجود پيدا مىكند چنانچه در محلّ خود اين مطلب محقّق گشته است .
لذا چيزى در عالم ملك وجود ندارد مگر اين كه آن به آن فانى شود و از خود بى خود گردد و خداى تعالى آن را از خزائن خودش نازل مىكند .
بنابراين فرمود :
وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ
« ننزّله » را با صيغهى مضارع آورده كه دلالت بر استمرار تجدّدى بكند ، يعنى جز به اندازه استعداد و تقدير معلوم نمىفرستيم .
وَ أَرْسَلْنَا الرِّياحَ
« 1 »
لَواقِحَ
و باد را براى تلقيح ( گرده
هامش
( 1 ) باد در ادبيات عرفانى به معناى فيض ، امدادات غيبى ، و به معناى غرور و خودخواهى هم آمده است .باد پنهان است از چشم اى امين * در غبار و جنبش برگش ببينكز يمين است آن وزان يا از شمال * جنبش برگت بگويد وصف حال