بندگان در احتياج بهوسيله ، و خوف و رجا مساوى هستند ، پس چگونه وسيلههايى براى غير خودشان مىشوند ،
إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ كانَ مَحْذُوراً
اين جمله در موضع تعليل است ، يعنى بيان علّت مطالب قبلى است .
وَ إِنْ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوها قَبْلَ يَوْمِ الْقِيامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوها عَذاباً شَدِيداً
بدان كه : انسان اگر به وسيلهى ريسمان محكم ولايت ، با نفس و قوايش به خدا متّصل نشود قبل از روز قيامت هلاك مىشود و از حيات انسانى مىبرد ، و با حيات درندگى ، همانند چهارپايان و يا شيطانى توأم مىشود و در زمرهى آنها محشور مىشود و اگر با نفس و جميع قوا به خدا اتّصال پيدا كند هلاك نمىشود ، چون متصل به خدا هلاك نمىشود ، بلكه با حيات انسانى زنده باقى مىماند ولى معذّب ، تا اين كه از خليط جهنّمى خلاص شده و به سوى عليّين ترقى نمايد .
پس مقصود اين است كه هيچ قريهاى از قريههاى عالم كبير يا قريههاى عالم صغير نيست ، مگر اين كه ما آن را با تمام اهلش يا بعضى از آنها قبل از روز قيامت هلاك يا عذاب مىكنيم .
كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً
اين مطلب كه گفته شد در كتاب مسطور است ، اگر گفته شود هلاك كردن و عذاب كردن نسبت به انبيا و اوليا كه خداوند آنها را براى خودش خالص گردانيده تصوّر نمىشود ، جواب داده مىشود كه انبيا و اوليا در دنيا آنچه كه شايبهى سبحين بوده