ملزم سازى و يا اين كه نتوانى با حجّت و برهان مقاومت و ايستادگى در مقابل دشمن داشته و حقّ را برملا سازى و در نتيجه با او به جدال پرداخته و به موجب ضعف و ناتوانى خصم را بر اهل دين خودت جسور و با جرأت كنى و با اين كار قلوب مسلمين و عقايدشان را سست كنى .
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ
اى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تو مأمور دعوت عام هستى ، پس اين انديشه كه آيا دعوت فايده مىبخشد يا نه ؟ موجب سستىات در دعوت نگردد .
وَ إِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِهِ
اگر را جهت قصاص عقاب كرديد همان طورى كه عقاب شديد مورد عقاب قرار دهيد ، لفظ
إِنْ
آورد كه دلالت بر شك و ترديد مىكند تا مشعر بر اين باشد كه براى مؤمن قصاص كردن شايسته و سزاوار نيست ، بلكه شأن مؤمن عفو است و اقدام بر قصاص همانند امر مشكوك است ، قصاص براى كسى است كه ارز مرتبهى نفس بالاتر نرفته است .
و قول خداى تعالى :
وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا
« 1 » براى كسى است كه از مرتبهى نفس عروج كرده باشد و نيز اين قول خداوند كه :
وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
« 2 » در مورد كسى است كه متّصف بر صفات روح باشد ، يا به عبارت ديگر : اوّلى پيرامون كسى است كه رسالت را پذيرفته باشد و دوّمى دربارهى شخصى كه نبوّت را پذيرفته و سوّمى كسى كه ولايت
هامش
( 1 ) سورهى نور آيه 22
( 2 ) سورهى آل عمران آيه 134