ساخت
و اگر خدا مىخواست همهى شما را يك امّت قرار مىداد و ليكن هر كه را بخواهد گمراه و هر كس را كه بخواهد هدايت مىكند و البتّه از آنچه كه كردهايد پرسيده خواهيد شد .
تفسير
الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
آنان كه بر خدا ، رسول خدا يا بر ولايت كافر شدند و ديگران را آن منع كرده و خود نيز اعراض نمودند
زِدْناهُمْ عَذاباً فَوْقَ الْعَذابِ
به جهت كفر و جلوگيرىشان از ولايت عذابشان را زياد مىكنيم
بِما كانُوا يُفْسِدُونَ
و آن از جهت فسادى بوده است كه در زمين وجودشان و زمين عالم طبع مىكردند بدين گونه كه نيروها و قوا را از بازگشت به قلب و مردم را از بازگشت به صاحب قلب جلوگيرى مىنمودند .
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى هؤُلاءِ
چون اين آيه تأكيدى بر آيه قبلى بوده آن را به صورت مفصّل آورده و آيهى اوّل را مجمل بيان نمود .
وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ
كتاب نبوّت را بر تو نازل كرديم و قرآن صورت آن كتاب مىباشد و احكام قالبى و قلبى نيز صورت آن است ، و چون نبوّت مقام جمع بعد از تفرّق و پراكندگى است .
و تفصيل وحدت اجمالى و اجمال كثرت مىباشد لذا بيان هر چيز و ظهورش در آن است كما اين كه فرمود :
تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ وَ هُدىً