كردن كلام در مقام تهديد است ، يعنى و چه عذاب سختى !
أَ فَمَنْ هُوَ قائِمٌ عَلى كُلِّ نَفْسٍ
آيا كسى كه نگهبان و مراقب هر نفس و حافظ اعمال آن است ، كه چه كسب كرده است ( خدا ) با كسى كه چنين نيست برابر است ؟
وَ جَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ
آنها را كه شريك خدا قرار دادهايد نام ببريد ، آيا در بين مسمّيات نامى دارند ، يا اين كه آنها را از پيش خودتان اختراع كردهايد و نامهايى براى آنها ساختهايد .
و ممكن است مقصود اين باشد كه آنها را توصيف كنيد تا معلوم شود كه آيا چيزى دارند كه مستحقّ پرستش باشند ؟ !
أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِما لا يَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ
يا شما مىخواهيد خدا را آگاه كنيد ؟ يعنى مىپنداريد چيزهايى در زمين هست كه خدا نمىداند و شما بايد او را آگاه سازيد .
در حالى كه خداوند عالم به هر چيز است ، يا اين كه مىخواهيد او را از استحقاق شراكت شركا آگاه سازيد ؟ از شركايى كه خداوند در روى زمين از آن آگاه نيست ! و اين جمله نهايت سفيه كردن و سفيه دانستن آنهاست .
أَمْ بِظاهِرٍ مِنَ الْقَوْلِ
آيا خبر از يك چيز مخفى مىدهيد كه خدا آن را نمىداند يا از يك امر آشكار خبر مىدهيد كه همه آن را مىدانند ؟