قالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ
يعقوب گفت : من بدون وثيقه و ضمانت او را با شما نمىفرستم همانطور كه يوسف را فرستادم .
حَتَّى تُؤْتُونِ مَوْثِقاً مِنَ اللَّهِ
پيمان و عهد محكمى از جانب خدا به من بدهيد تا من در حفظ او با شما اطمينان كنم .
لَتَأْتُنَّنِي بِهِ
اين جمله جواب قسم محذوف است ، يعنى سوگند ياد كنيد كه او را به من برمىگردانيد ، يا جواب جمله
حَتَّى تُؤْتُونِ مَوْثِقاً مِنَ اللَّهِ
است ، چه اين جمله به معناى قسم است .
إِلَّا أَنْ يُحاطَ بِكُمْ
مگر اين كه از نگهدارى او منع شويد يا مغلوب گرديد به نحوى كه قدرت نداشته باشيد يا همه هلاك شويد كه ديگر از شما كسى باقى نماند .
فَلَمَّا آتَوْهُ
مَوْثِقَهُمْ قالَ اللَّهُ عَلى ما نَقُولُ وَكِيلٌ
و چون برادران با پيمانشان قسم ياد كردند ، يعقوب استشهاد به وكالت خدا نمود ، تا تأكيدى بر وثيقه و عهد باشد ، يا اشاره به اين باشد كه توكّل بر خدا است نه بر عهد و پيمان شما ، يعنى اين كه من توكّل بر خدا كردم و آنچه را كه از توسّل به اسباب وظيفه من بود انجام دادم و ممكن است ذكر وكالت خدا از باب تيمّن و تبرّك بوده تا عهد و پيمان آنها نافذ و اجرا گردد .
آيات 69 - 67
[ سوره يوسف ( 12 ) : آيات 67 تا 69 ]
وَ قالَ يا بَنِيَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ بابٍ واحِدٍ وَ ادْخُلُوا مِنْ