كه مرا به سوى شما فرستاد سزاوارتر به ملاحظه است .
وَ اتَّخَذْتُمُوهُ وَراءَكُمْ ظِهْرِيًّا
لفظ ( الظّهرىّ ) به معناى كسى است كه در پشت كسى قرار گرفته باشد ، منسوب به ( ظهر ) با فتح است كه هيئت فتحه ظاء تغيير پيدا كرده و مكسور شده ، يا منسوب به ( ظهر ) با كسره است ، و اين لفظ در غير نسبت استعمال نشده و مقصود از آن پس پشت انداختن و فراموش كرده است ، و آن عطف بيان يا بدل يا حال تأكيدى يا مفعول دوّم است ، و در اين صورت ( ورائكم ) حال يا ظرف براى ( الظّهرىّ ) يا مفعول بعد از مفعول است مانند خبر بعد از خبر ، چون آن در اصل خبر بعد از خبر بوده است .
إِنَّ رَبِّي بِما تَعْمَلُونَ مُحِيطٌ
اين جمله تعليل انكار و توبيخ است كه از لفظ ( همزه ) استفاده مىشود ، يا جواب سؤال از حال خدا با آنها است .
وَ يا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلى مَكانَتِكُمْ
اى قوم بر طبق منزلت و مقامى كه پيش خدايتان داريد عمل كنيد يا بر طبق وقار و سنگينى خودتان عمل كنيد ، اين گفتار استهزا آنها كه آن را در صورت انصاف ابراز كرده ، و لذا اين گفته را :
إِنِّي عامِلٌ
مقيّد نكرد و نگفت كه من هم طبق منزلت خودم عمل مىكنم .
سَوْفَ تَعْلَمُونَ مَنْ يَأْتِيهِ عَذابٌ يُخْزِيهِ وَ مَنْ هُوَ كاذِبٌ
مثل اين آيه قبلا گذشت .