و مناسب با خداى تعالى فرشتگانند از ادّعاى بشر بودن رسول از جانب خدا تعجّب كرده دروغ پنداشتند در حالى كه اين پندار و گفتار حماقت و سفاهت آنها را مىرساند ، زيرا همانطور كه بايد فرستاده مناسب فرستنده باشد شايسته است كه فرستاده مناسب كسانى باشد كه به سوى آنها فرستاده شده است ، و اين امر محقّق نمىشود مگر از كسى كه داراى دو شأن باشد ، شأن الهى و شأن خلقى تا مناسب شأن هر دو طرف باشد ، پس خداى تعالى تعجّب آنها را انكار نمود ، و آنها را در اين مورد توبيخ كرد .
أَنْ أَنْذِرِ النَّاسَ
تا اينكه تعجّبكنندگان را بترساند و از عمل زشت باز دارد . اسم ظاهر ( النّاس ) بجاى ضمير ( هم ) آورد تا توهّم نشود كه تنها تعجّبكنندگان مورد خطاب و مقصود و منظور مىباشند ، بلكه همه مردم مورد نظر هستند .
وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا
بشارت را مخصوص مؤمنين نمود ، چون انذار عامّ است و شامل مؤمنين و غير مؤمنين مىشود ، ولى بشارت به نعمتهاى آخرت فقط مخصوص مؤمنين است ، ممكن است انذار نيز مخصوص كفّار باشد ، زيرا كه انذار مؤمنين جز از جهت غفلت و كفر پنهانى آنها نمىشود .
أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ
همانطور كه راه رفتن بدن يا مركب با دوپاست همچنين راه رفتن نفس و مركب آن و منظور از دو پا براى مؤمنان قدم راستى است ، پس راستى بر حسب ظاهر استعارهء تخييلى و اثبات قدم براى آن ترشيح « 1 » است .
هامش
( 1 ) شرح استعاره تخييلى و تشريحى در جلد دوّم آمده است .