اندك بود و مردم زياد ، بعضى از آنها ضعيف و بعضى قوى و اوّلين غنيمتى بود كه آنها مىگرفتند ، پس در آن غنائم و چگونگى تقسيم آن زياد حرف زدند و كارشان به نزاع كشيده شد .
وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ
يعنى بين خودتان را اصلاح كنيد نه امر خدا و رسول را ، چون اصلاح امر خدا و رسول به شما ربطى ندارد .
لفظ
ذاتَ
همان است كه به معنى دوست و همراه چيزى است ، سپس در مواردى مانند
بِذاتِ الصُّدُورِ
و
ذاتَ بَيْنِكُمْ
به معنى آنچه كه در سينهها و آنچه كه در بين شماست به كار رفته است ، چون آنچه كه در سينهها و بين شماست مصاحب و همراه آن دو مىباشد .
وَ أَطِيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
در چيزى كه مربوط به آنهاست سخن نگوييد ، بلكه از خدا و رسولش فرمانبردارى كنيد .
إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
اگر مؤمن هستيد ، زيرا كه ايمان اقتضاء مىكند كه تسليم امر خدا شويد ، و سخن گفتن شما در امر خدا و رسول موجب شك در ايمان شماست .
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ
اين بيان تعليل چيزى است كه از شرط فهميده مىشود ، و آن عبارت از شكّ در ايمان آنهاست ، يا جواب سؤالى است كه ناشى از شرائط است ، گويا كه كسى گفته است : اگر ايمان آنها مشكوك است پس مؤمنى كه ايمانش مشكوك نباشد چه كسى است ؟ خداوند فرمود : مؤمنين فقط كسانى هستند :