ربّ پس چون او جهت تكميل متوجّه به خلق است وجه ربّ به سوى خلق آن چيزى مىشود كه به سبب آن توجّه به سوى خلق حاصل شود ، و آن نيز عبارت از ملكوت ربّ است .
و اين معنى دليل چيز است كه عرفاى عظام گفتهاند كه سالك شايسته است دائم الذّكر باشد .
زيرا مراد از ( غدوة و العشى ) استغراق همهء زمانهاست ، و لذا خداوند در ذكر به اطلاق اكتفا نكرد ، بلكه در بيشتر جاها كه ذكر آمده آن را مقيّد به كثرت كرده است .
و شايسته است كه سالك دائم الفكر و دائم الحضور باشد ، چون فكر و حضور در زبان آنها تفكّر در ملكوت ربّ و حضور نزد اوست ، و غايت شيخ از تلقين ذكر براى مريد با ذكر مأخوذ عبارت از حصول وجه ربّ براى مريد است .
و آيه به همين معنى اشاره كرده است ، پس متذكّر باش .
و از امام صادق عليه السّلام نقل شده است كه هنگام تكبيرة الاحرام رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله را به ياد بياور و يكى از ائمه عليهم السّلام را نصب العين خود قرار بده ، و آنان بر مرام خود شواهد زياد عقلى و نقلى دارند ، و قصد ما بيان مقصد آنها نبود .
ما عَلَيْكَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ
يعنى از جهت نبوّت تو ، چيزى از حساب آنها بر تو نيست بلكه حساب آنها بر پروردگارشان است .
وَ ما مِنْ حِسابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ
و نه چيزى از حساب تو بر آنهاست ، پس اگر آنها را