لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ
شايد آنها يادآور شوند كه فراخى و وسعت به قدرت خداست نه به اختيار آنها پس ايمان به رسولان او بياورند و او را انكار نكنند .
زيرا قوّهء خيال و جولان آن در خاطرهها مانع از قبول حقّ است ، و هنگام سختىها خيال ضعيف مىشود و از ياد آورى حقّ و قبول آن مانع نمىشود .
فَإِذا جاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قالُوا لَنا هذِهِ
وقتى خيرى برايشان پيش آمد مىگفتند از ناحيه ماست ، اين سخن بيان غايت سفاهت و سستى انديشه آنهاست ، چون به جاى پذيرش آنچه را كه غايت و نتيجهء آن يادآورى و قبول حقّ است ، سرباز زدن از حقّ و انكار آن را مطرح ساختند و بيان داشتند .
آوردن لفظ ( اذا ) و فعل ماضى و معرفه آوردن لفظ ( حسنه ) اشارهء لطيفى به فراوانى و كثرت حسنه است به نحوى كه تحقّق و پيدايش آن از جهت كثرت دوران آن قابل انكار نيست به خلاف مقابل آن ( سيّئه ) كه از جهت ندرت و اندك بودن آن گويا كه مشكوك است و محقّق نشده است ، و اگر فردى داراى آن گردد پس انگار كه امرى ناشناخته و غير معهود است ، و لذا لفظ ( إن ) و فعل مستقبل آورد ( إن تصبهم ) ، و لفظ ( سيئه ) را به صورت نكره آورده و گفت :
وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ
و اگر بدى به آنها برسد ، پس مقصود از ( حسنه ) در اينجا چيزى است كه اهل حسّ آن را حسنه مىشمارند از قبيل سلامت و صحّت ، و فراوانى وسعت مال ، و