مىفرستاديم به صورت بشر بود ) .
وَ لَلَبَسْنا عَلَيْهِمْ ما يَلْبِسُونَ
يعنى اگر ما ملائكه مىفرستاديم يا آن را به صورت ملائكه قرار مىداديم ، قدرت بر ادراك آن نداشتند ، يا اينكه اگر او را به صورت مردمى قرار مىداديم ، در اين صورت نيز در اشتباه و شكّ مىافتادند تا جائى كه در حقّ او همان را مىگفتند كه در حقّ رسول بشرى گفتند .
پس آيه اشاره به يك قياسى استثنايى منفصل « 1 » است كه هر دو شقّ تالى مرفوع است در صورتى كه هر دو شقّ آن جواب يك سؤال باشد ، يا اشاره به دو قياس استثنايى است اگر دو جواب براى سؤال آنها باشد .
وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ
دلدارى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است كه پيش از او هم استهزاء بر پيامبران بوده است .
فَحاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ
به مسخرهكنندگان به علّت ريشخندشان عذابى سخت احاطه كرده است يا و بال و گرفتارى كه به سبب آن استهزاء ، عايدشان مىشود .
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ
يعنى در زمين ظاهرى با قدمهايتان سير كنيد و در زمين قرآن و تواريخ امّتهاى پيشين ، با چشمهايتان ( و ادراكتان ) ، و در زمين عالم صغير با چشمهاى بصيرتتان به سير و سياحت پردازيد .
هامش
( 1 ) قياس استثنايى منفصل و متّصل در جلد اوّل توضيح داده شده است .