متمايل شدند . يا از دين خدا برگشتند ، زيرا كه « صب » بدون همزه به معنى ميل است .
اگر با همزه بخوانيم ( صبئوا ) به دو وجه متناقض آمده است . يا « صبوا عن » ، يعنى از دين خدا خارج شدند . يا « صبئوا الى » ، يعنى داخل دين خدا شدند . اينجا نيز به همان علّت كه در « النّصارى » گفتيم ، از موصول عدول كرده است .
« مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ »
: از آنان ، هر كدام كه متّصف به ايمان خاص حاصل از بيعت خاصه شده باشند و با قبول دعوت باطنى و دخول ايمان در دل ، در سراى ايمان وارد شده و قبول ولايت و احكام دل نمودند ، آنها مأجورند .
ممكن است ايمان به معنى لغوى آن منظور نظر باشد ، در آن صورت ، اذعان به خداى تعالى ، يا على ( ع ) ، معنى مىدهد . از اين جهت كه على ( ع ) ، مظهر خداى تعالى است .
يا منظور از ايمان ، اسلام خواهد بود ، يعنى كسى كه بيعت عامه نموده ، دعوت ظاهر اسلام را پذيرفته باشد .
« وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً »
: و كسانى كه به روز باز پسين ايمان داشته و عمل شايسته مىكنند ، نزد خدا پاداش دارند .
عمل صالح ، به اعمالى گفته مىشود كه در همان بيعت ، نسبت به آن اعمال پيمان و عهد بسته است ، و اين در صورتى است كه ايمان به معنى اوّل باشد ، ولى طبق دو معنى اخير ، ايمان منظور از عمل صالح بيعت خاصّ و لوى است ، زيرا كه آن اصل اعمال صالحه و پايه و بنيان
هامش
كار جهان را مىنمايد . ولى آنچه مسلم است ، اين آيين چون در رديف يهود و نصارى آمده است ، بايد آيين التقاطى از يهوديت و مجوسيّت ( آئين مغيك ، مزداپرستى ) و غيره باشد .