ترجمه :
( 2 / 128 )
ابراهيم و اسماعيل عرض كردند : پروردگارا سخت ما را تسليم فرمان خود گردان و فرزندان ما را هم به تسليم و رضاى خود بدار و راه پرستش و طاعت را به ما بنما و توبهء ما را بپذير . تنها تو ، توبهپذير مهربان هستى .
تفسير :
در خبرى آمده ، كه اسماعيل اوّل كسى است كه زبانش به عربى باز شده است « 1 » .
« رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ »
: اسلام از « اسلم » به معنى فرمانبردارى كرد ، يا « اسلم » به معنى خالص گردانيده است . يعنى سالم شدن از آفتهاى نفس و شرور آن و امّا « أسلم » به معنى مسلمان شد و داخل در دين اسلام گشت ، درست نيست . زيرا اين معنى از مشتقّات جعلى است كه بعد از مشهور شدن دين ( دين حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله ) به اسلام ، اين كلمه ( مسلمانان ) را از اسلام دانستهاند .
« وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا »
: ذرّية جسمانى و روحانى يا جسمانى تنها ، چون آنها سزاوارتراند به شفقت و مهربانى . « من » در اينجا به معنى تبعيض است و اين جمله با قول خداى تعالى
« أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ »
: عطف بر دو مفعول است كه براى فعل « اجعل » آمده است ( جعل دو مفعول نياز دارد ) ممكن است « من » براى بيان كردن بوده و « امّة مسلمة » عطف بر دو مفعول « اجعل » و « من ذرّيتنا » حال از « امّة » باشد و يا اينكه « مسلمة » صفت « امّة » است و « لك » در مقام مفعول دوّم است و « من ذرّيتنا » و حال از ما بعد آن است .
در بعضى از اخبار آمده است : مقصود اهل بيت است كه خداوند پليدى را از آنان دور ساخته است « 2 » و در روايت ديگرى ، مقصود به طور
هامش
( 1 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 172 .
( 2 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 172 .