نكوهش قرار داده كه چرا از كسانى كه به فسق شناختهاند ، تقليد كرده و سخن كسى را كه مىدانند تصديق او جائز نبوده ، قبول خبر او درست نيست و نبايد به گفته و نظر آنها عمل كنند ، تصديق نمودهاند . بر خود آنها واجب است كه در امر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دقت نمايند ، زيرا دلايل وجود آن حضرت ، روشنتر از آن است كه بر آنها مخفى بماند و آشكارتر از آن است كه بر آنها روشن نشود .
همچنين است عوام امت ما ، هنگامى كه از فقهايشان فسق ظاهر و تعصب و جانبدارى شديد و توجه بسيار به امور دنيوى و حرام را مشاهده كنند ، هرگاه بنگرند كه فقهايشان به علت تعصب در پى هلاكت و نابودى شخص مورد تعصب برمىآيند - اگر چه آن شخص مستحق اصلاح امر و نيكى و احسان باشد - يا ببينند كه آنان ( فقها ) به كسانى كه مورد جانبداريشان هستند مدارا و نيكى و احسان مىكنند ، در حالى كه آنان مستحق ذلت و خوارى و پستىاند ، در اين صورت است كه هر كس از عوام ما ، از چنين فقهايى تقليد كند ، مانند يهود مىشود كه خداوند آنها را به جهت تقليد از علماى فاسق ، نكوهش كرده است .
و اما هر كدام از فقها كه خويشتندار ، نگهبان دين و مخالف هوا و هوس خويش بوده و فرمانبردار امر مولايش باشد ، بر عوام لازم است كه از او تقليد كنند و آن حاصل نيست ، جز در بعضى فقهاى شيعه ، ( نه همهء آنها ) زيرا كسى كه مرتكب زشتيها و فواحش گشته و مانند فاسقان ، از فقهاى عامّه شود ، نبايد از آنان چيزى پذيرفت و نه آنها كرامت و احترام دارند « 1 »
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 79 ]
فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلاً فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ ( 79 )
هامش
( 1 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 131 .