انكار وجود اين تفسير براى مؤلف و جواب آن
بعد از تأليف اين تفسير و چاپ و انتشار آن ، فضل و دانش مؤلف بين « خاصّ و عامّ » شهرت يافت ، هر كس اين تفسير را ديد و ملاحظه نمود به فضل مؤلّف و نبوغ و ذكاوت او اقرار نمود و اين موجب تشديد حسد حاسدين گرديد ، تا آنجا كه برخى از آنان منكر تأليف اين اثر ارزنده از ايشان گرديدند و اصرار ورزيدند تا در دلهاى بعضى ديگر ، اين افترا را تلقين كنند و از اين جهت به صورتهاى مختلف انكار خود را بيان نمودند ؛ بهطورىكه در قلوب بعضى از فضلاء شبهه ايجاد كردند زيرا آنها هم بدون دقّت و تحقيق انكارهاى آنها را پذيرفتند . درحالىكه بر فقيه محقّق و نقدكنندهء دقيق لازم است تا در امور تعمّق كرده ؛ دربارهء امر مشكوك حكم صادر ننمايد ؛ مگر بعد از بررسى و تحقيق . چه ، اگر بعدا خلاف آن ظاهر شود ناچار از حكمى كه قبلا داده است پشيمان خواهد شد . چنان كه خداى تعالى مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ
« 1 » اى كسانى كه ايمان آوردهايد اگر فاسقى خبرى براى شما آورد پس تحقيق كنيد كه مبادا قومى را به جهالت آسيب رسانيد .
ليكن بعضى از فضلاء و فقها ، بدون توجّه به آيهء مذكور آنچه را كه از دشمنان و حسودان شنيدند ، به گمان اينكه آنها راست مىگويند ، پذيرفتند ؛ چون خلاف آن بر ايشان ثابت شد ، از نظر سابق خود برگشتند .
مانند : حجّة الاسلام ، مرحوم مغفور حاج شيخ محمّد باقر گازار كه كتابى به نام « اطفاء المكائد و اصلاح المفاسد » به فارسى در ردّ صوفيّه و شيخيّه و بابيّه نوشته است . در حالى كه ترادف اين سه نام از چنين محققى بعيد
هامش
( 1 ) حجرات - 6