« الف » - به علّت بساطت به مرتبهء وجوب ؛ « باء » ، چون در بساطت به الف ، نزديك است ، به مقام فعل و تجلّى افعالى كه فرقى با او ندارد ( عين اوست ) اشاره دارد .
نقطهء زير باء ، به تعيّن فعل بسبب امكان اشاره دارد . لذا در اخبار آمده است كه : به وسيلهء باء ، ظاهر گرديد و اين اشاره به مقام مشيّت است و به وسيلهء نقطهء زير باء ، پرستنده از پرستش شونده جدا شد . اين نيز اشاره به تعيّن مشيّت بسبب امكان اوّل عقلانى مىباشد .
همچنين گفته شده است : موجودات از باءبسم اللّه ، ظاهر گرديد . و چون حروف به ازاء و در برابر مراتب وجودى قرار دارد و از سوى ديگر جميع كتابهاى آسمانى براى تصحيح نسبتها و رابطههاى حقّ و خلق مىباشد و همهء نسبتهاى حقّ و خلق از نظر اصل و ريشه ، در سورهء فاتحة الكتاب ، و همهء آنچه در « فاتحة الكتاب » است در «
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
» و هر آنچه در «
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
» است در « باءبسم اللّه » جمع است ؛ پس درست است كه گفته شود هر چه در قرآن است در سورهء « فاتحة الكتاب » ، هر آنچه در سورهء « فاتحة الكتاب » است در «
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
» و همهء آنچه در «
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
» است در باء «
بِسْمِ اللَّهِ
» جمع مىباشد و نيز على ( ع ) به اعتبار تعيّن اوّلش « 1 » ، همان نقطهء زير باءبسم اللّه است .
صحيح است كه گفته شود . اگر عالم بخواهد هفتاد شتر از تفسير « فاتحة الكتاب » يا از تفسير «
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
» يا تفسير « باء بسم اللّه » بار كند ؛ مىتواند . اكثر اين معانى و مضامين ؛ به امير المؤمنين ( ع ) منسوب است .
هامش
( 1 ) اشاره به حديث : اوّل ما خلق اللّه نورى