و حقايق براى انبياء مىباشد .
عبارت : همان الفاظ و نقشهائى است كه دلالت بر مفاهيم عرفى دارد و بر مصداقهاى حسّى طبيعى صادق است . اين مرتبه ، مخصوص عوام است كه ادراك آنها از حدّ امور حسّى تجاوز نمىكند ( به معقولات نمىرسد ) به اين معنى كه عوام ادراكشان منحصر در مرتبهء حسّى است يا مقصود اين است كه ادراك عوام مخصوص به اين مرتبه است با اين شرط كه اشارات به آن مرتبه منضم نشود ، و گرنه صاحبان مراتب ديگر در ادراك اين مرتبه با عوام شريكند و امتياز آنها از عوام در ادراك مراتب ديگر است .
اشاره : عبارتست از دلالت مصداقهاى حسّى و اشارات آن به مصداقهاى روحانى و لطيفههايى كه در وجود يابندهء آن ، حاصل مىشود و اين مرتبه از قرآن را جز خواصّ درك نمىكنند و آنها كسانى هستند كه به آخرت توجّه دارند و به اصلاح خويش سرگرم بوده و از اين جهان متذكر عالم آخرت گرديده و از عالم كبير متذكّر عالم صغير شدهاند .
لطائف : عبارت از مسائل رقيق و ظريفى است كه انسان در وجود خويش مىيابد و آنها نمونههائى از مصداقهاى عالم كبير مىباشند . و اين مرتبه ، خاصّ اولياء و دوستداران خداست كه از جهت ولايتشان صاحب دل شدهاند .
حقايق : عبارت است از همهء مصداقهاى قرآن و اين مرتبه براى كسى حاصل مىشود كه به آن حقايق محقّق شده باشد يا آنها را مشاهده نموده و ديده باشد و آنان انبياء هستند از جهت نبوّتشان يا اولياء هستند از جهت خلافت و جانشينى آنها نسبت به انبياء ، زيرا كه ولىّ از جهت ولايتش توجّه به كثرات ندارد تا با آنها متحقق شود يا آنها را ببيند ولى از
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 174
مساهمون: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص١٧٤