تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 176

مساهمون:

ص١٧٦
ماوراءالطّبيعه ) اطاعت او ، واجب است اين دلالت همان اشارات كتاب خداست . آنكه صاحب دل بوده گستردگى وجودى دارد از اين دلالت به اهل مملكتش منتقل مىشود و اينكه در بين آنها كسانى هستند كه اين معنى در آنها موجود است ، مانند عقل كه رسول از جانب خدا است و مانند مثال رسول كه نزد او متمثّل است كه در آن نيز اين معنى موجود است ، و وجوب طاعت عقل و رسول متمثّل را در وجودش مىيابد يا به صريح امر يا بعدم امكان تخلف از اطاعت . چيزى كه در وجودش مىيابد همان لطائف رسول و امر به طاعت او ، و حقائق رسول و امر به طاعت او است ، و اطاعت پيامبر در عالم مثال و عالم نفوس و عالم عقول و عالم اسماء عبارت از حقايق آيه و تأويل و بطن آن و بطن بطن آن است . و هر يك از اين معانى و مراتب از جهت خودش حدّ آيه و حدّ حروف قرآن است ، قرآن ناميده مىشود و از آن جهت كه بر معنى بالاترش دلالت دارد « مطلع » ناميده مىشود . محكم در قرآن آن است كه در تعلّق پايدار و محكم باشد به نحوى كه از كسى كه به او وابسته شده است زائل نشود و هيچ كس از وابستگى و تعلق به آن خارج نشود . متشابه آن است كه متعلّق آن متشابه باشد به اين معنى كه متعلّق آن شبيه متعلّق آيهء ديگر است ، يا اينكه ناظر در آن و جاهل به متعلّق آن به اشتباه و التباس مىافتد ، زيرا خصوصيّتى از خصوصيات افراد يا حالات در تعلّق آن اعتبار مىشود و در نتيجه تعلّق آن به صورت عام و محكم نمىگردد و به آن حدّ نمىرسد كه از متعلّقش زائل نشود ، براى مثال : آنجا كه خداى تعالى مىفرمايد :