خلاصه مطالب گذشته
1 . هرگاه شك كنيم متكلم قصد خطور دادن معناى حقيقى يا معناى مجازى را دارد ، ظاهر حال او حكم مىكند كه ميان مدلول تصوّرى و مدلول تصديقى اول تطابق است . اين ظهور حجت است و از آن تعبير به اصالة الحقيقه مىكنيم .
2 . هرگاه شك كنيم معنايى كه متكلم قصد خطور آن را داشته است ، همان معنا مراد جدى اوست يا غير آن ، ظاهر حال او حكم مىكند كه ميان مدلول تصديقى اول و دوم تطابق است [ يعنى اراده استعمالى متطابق با ارادهء جدّى است ] . اين ظهور حجت است و از آن در مانند « اكرم كل جيرانى » تعبير به اصالة العموم مىكنيم .
3 . هرگاه شك كنيم متكلم در مقام تقيه سخن گفته است يا خير ، ظاهر حال او به تطابق ميان دلالت تصديقى اول و دوم ، حكم مىكند كه مدلول كلام مراد جدى اوست . اين ظهور حجت است و از آن تعبير به اصالة الجهة مىكنيم .
4 . با وجود قرينهء منفصله هيچيك از ظهورهاى سهگانه متزلزل نمىشود ، اما با وجود قرينهء متّصله تنها ظهور تصديقى كلام عوض مىشود و ظهور تصوّرى همچنان محفوظ باقى مىماند .