شال و فوشنج ( ؟ ) را پيش گرفت و روز 7 صفر ( 4 مه ) وارد نادرآباد شد كه دو سال و 7 روز پيش از آنجا عزيمت فتح هند كرده بود « 1 » . در 10 ربيع الاول ( 5 ژوئن ) به هرات وارد گشت ، تخت طاووس و خيمهء بسيار مجللى به شادمانى فتوحاتى كه نصيب نادر شده بود برافراشتند ، در تاريخ نادر عيد بسيار كم است ، نادر بعد از 15 روز حركت كرد ، از راه قراتپه بادغيس و ماروچاق و چيچكتو و اندخود در 7 جمادى الاولى ( 31 ژويه ) به بلخ رسيد ، از هندوستان نجاران بسيار براى ساختن كشتى فرستاده بود ، در اين وقت 1100 كشتى كه هريك گنجايش 1000 من بار داشت بر جيحون آماده بود ، روز 17 جمادى الاولى ( 10 اوت ) نادر شاه به جانب كليف راند و توپخانه و آذوقه را از راه آب حمل كرد ، در كركى نمايندگان اهل بخارا را به خوبى پذيرفت و رضا قلى ميرزا را طلايه كرده به چهارجوى فرستاد و عليقلى خان پسر ابراهيم خان را « 2 » از ساحل يمين جيحون روانه كرد . 18 جمادى الثانيه ( 31 اوت ) نادر شاه به چهارجوى رسيد و در ظرف 3 روز جسرى بر شط ساخته شد ، روز 14 جمادى الثانيه ( 6 سپتامبر ) بساحل راست گذشت و وزير بخارا ( حكيم بىاتاليق ) را بار داد و او را از حسن نيّت خود نسبت به ابو الفيض خان حاكم بخارا مطمئن ساخت . روز 19 جمادى الثانيه ( 11 نوامبر ) نادر از راه قراكول به نزديكى بخارا رسيد و خان را به خدمت پذيرفت . جيحون را سرحد قرار دادند و با اينكه فرمانروائى ابو الفيض خان در جانب شرقى رود جيحون شناخته شد او را مجبور كردند كه 20000 نفر از تركمان و ازبك ملازم ركاب نادرى كند ، به اين طريق پيوسته شهريار ايران در سياست همسايه خود نظارت داشت . از نكات قابلتوجه اين است كه نادر شاه براى اعلام تفوق خود تاج بر سر ابو الفيض خان نهاد « 3 » ، على قلى ميرزا با يكى از خواتين چنگيزى مزاوجت كرد « 4 » و دختر
هامش
( 1 ) - شروع لشكركشى اول صفر 1151 ( 21 مه 1738 ) بود .
( 2 ) - كه بعد عادل شاه لقب يافت .
( 3 ) - يك فوج به رياست لطفعلى خان به جانب سمرقند راند ، سنگ مزار تيمور و دَرِ آهنين مقبره او را به مشهد نقل كردند اما آخر الامر نادر پشيمان شده آنها را به سمرقند بازفرستاد ، رجوع شود به زاپيسكىZapiskiبار تولد فصل 25 ، ص 83 تا 88 ( بنابر روايت محمد كاظم ) .