ساير موارد اين گونه تسبيب ضرر دارد ، يا نه ؟
جواب : حرمت استدبار به قرآن مطلقا معلوم نيست ، بلكه در صورتي است كه استخفاف
محسوب شود وهتك احترام صدق كند . وبر فرض آن ، نماز امام مانعى ندارد ، چون مأموم به
اختيار خود فعل محرم مىكند ، پس صلاة امام سببيت ندارد . بلى ، اگر فرض شود كه مأموم
ملتفت نباشد ومع ذلك صدق استخفاف بكند دور نيست صدق سببيت . وهم چنين ساير
موارد مثل آن كه صف مأمومين راه را سد مىكند وهكذا .
سؤال 143 : هر گاه مأموم در سجده أول از امام مؤخر افتاد به اين كه هنوز به سجده نرفته ،
امام سر از سجده أول برداشت ، آيا بايد أولا سجده خود را بكند وبعد ملحق شود به امام در
سجده دوم ، يا تشهد ، يا با امام سجده كند وآن را سجده أول خود قرار داده بعد سجده دوم ،
خود را تنها بجا آورد ؟
جواب : اظهر وجه أول است ، چرا كه بايد مأموم آن فعلى را كه از امام عقب افتاده اتيان
كند وملحق شود . ودر اين فرض صدق مىكند كه در سجده أول عقب افتاده پس آن را أولا
مىكند وبعد به امام ملحق مىشود در سجده ، يا تشهد . وبايد در سجده أول اقتصار كند بر أقل
واجب ، تا متابعت در افعال به قدر الامكان حاصل شود . ومحتمل است در مسأله وجه سوم
وآن تخيير ما بين امرين است ، بدعوى أنه تأخر في سجدة فله أن يأتي بها سابقا ، أو لاحقا .
سؤال 144 : هر گاه مجتهد اعلم كه اقامه جمعه غير مجتهد را جايز مىداند شخصي را كه
داراى أوصاف عدالت است اذن به اقامه جمعه وجماعت بدهد وشخص مسبوق بالمدح بنابر
تقليد مجتهد حي اعلم كه بقاء بر تقليد ميت [ را ] جائز مىداند بعد وفات مجيز خود ، حسب
خواهش واصرار أكثر اخيار در بلدي ملتزم به نماز جمعه بوده باشد ، آيا سزاوار است كه
مجتهد ديگر بلا اختيار حالات را تب ، با وجود فقدان رجحان ، شخص ديگر را اذن اقامه
جمعه بدهد ، وأو بلا مراعاة مسافت ، اقامه جمعه ديگر نمايد ؟ حال آن كه از براي راتب
مرجحات عديده از قبيل أسن واعلم وأورع بودن حاصل است ، وعلاوة بر اين ميل أعيان هم
نسبت به راتب سابق الذكر على وجه أتم متحقق ، واحداث اقامه جمعه ديگر باعث شماتت
عوام نسبت به خواص علماء اعلام هم مىشود ، آيا اقدام به چنين جسارت ، صورت دارد ؟
جواب : نماز جمعه در زمان غيبت امام - عليه وعلى آبائه الكرام أفضل الصلاة والسلام -