پس از مرگ ملكشاه در سال 485 / 1092 محمد بن جعفر شريف مكه ، همچنان به خطبه خواندن به نام سلجوقيان و عباسيان ادامه داد ، چنان كه در منابع تاريخى آمده است كه پس از ملكشاه ، به نام محمود فرزند وى در حرمين و تمامى بلاد تابعه آنان خطبه خوانده مىشد . « 1 » اما به رغم ادامه خطبه خواندن به نام آنان در سال 485 / 1092 بدرفتارى با حجاجى كه در سالهاى 486 / 1093 و 487 / 1094 به دليل وجود مشكل از راه عراق ، از راه شام به حج آمده بودند ، ادامه يافت . اين مشكلات ناشى از فتنهها و جنگهاى داخلى ميان امراى سلجوقى بود كه بر سر تصاحب تخت سلطنت پس از مرگ ملكشاه با يكديگر به نزاع برخاستند . « 2 » چنين به نظر مىآيد كه اقتصاد حجاز از اين وقايع متأثر شد ، زيرا اهل عراق و خراسان در آن سالها به حج نيامدند و علاوه بر آن ، پرداخت مبالغى هم كه از سوى سلجوقيان و عباسيان به مكه مىرسيد ، به تأخير افتاد . بازتاب منفى اين امر بر حجاج شام مشهود بود . اين زمان امير تاج الدوله تتش سلجوقى حاكم شام ، كار ساماندهى و نظارت بر قافله حجاج را عهده دار بود . وى منصب امير الحاجى را به يكى از پيشكاران خود به نام امير خانى داد و او را همراه چهارصد سپاهى براى حفاظت از كاروان حج فرستاد و به او توصيه كرد تا در حراست و حفاظت از حجاج بكوشد . زمانى كه حجاج پس از اداى مناسك به سوى ديار خود به راه افتادند ، امير مكه سپاهى را فرستاد كه در
هامش
( 1 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 62 ؛ ابن كثير ، البدايه ، ج 12 ، ص 139 ؛ فاسى ، شفاءالغرام ، ج 2 ، ص 364 ؛ ابن فهد ، اتحاف ، ج 2 ، ص 486 ؛ جزيرى ، الدرر ، ج 1 ، ص 554
( 2 ) . بنگريد : ابن اثير ، كامل ، ج 10 ، ص 225 ؛ ابن كثير ، البدايه ، ج 12 ، ص 145 ؛ يافعى ، مرآة الجنان ، ج 3 ، ص 142 ؛ فاسى ، شفاء الغرام ، ج 2 ، ص 364