آنجا بناى بدرفتارى گذاشته و از هيچ كار زشتى فروگذار نكردند . اين بود تا ترشك بر اثر ابتلا به بيمارى در هفتمين روز رسيدنش به يمن ، در حالى كه هفتاد سال داشت ، جان سپرد . پس از آن يارانش به بغداد بازگشته ، جنازه او را همراه خود آورده ، در كنار ابوحنيفه دفن كردند . « 1 »
از اين متن تاريخى چنين به دست مىآيد كه امير ترشك بر مكه هم غلبه كرده و حتى مدتى در آنجا مانده است مدت حضور او در مكه احتمالًا تا زمانى بوده كه محمد بن جعفر ، پس از سر و سامان دادن به كارهايش با سلطان سلجوقى و خليفهء عباسى در سال 484 / 1091 به مكه بازگشته است . امير ترشك ، در سال 485 / 1092 به يمن رفته ، بر آنجا مستولى شد و به انتقام سخت گيرىهايى كه امراى آنجا از زمان صليحى و پسرش مكرم احمد نسبت به مكه داشتند ، با آنان به خشونت رفتار كرد . اما هدف مهمتر ، تلاش براى گسترش دامنه نفوذ سلجوقيان در نواحى يمن و قطع نفوذ فاطميان و ايجاد مانع در برابر هجوم احتمالى صليحىها حجاز ، يا كمك به حكام مكه براى بيرون رفتن از تبعيت سلجوقيان و عباسيان و تمايل به سمت فاطميان بوده است . سلجوقيان براى مدت هفت روز بر اكثر بلاد يمن مستولى شدند و در آنجا به نام سلطان خود ملكشاه سلجوقى خطبه خواندند ، اما به نظر مىرسد كه پس از وفات ملكشاه در سال 485 / 1092 خطبه خواندن به نام او در آن نواحى قطع شده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . ابن اثير ، كامل ، همان ؛ نويرى ، نهاية الارب ، ج 26 ، ص 330
( 2 ) . عماد اصفهانى ، تاريخ دولة آل سلجوق ، ص 71 ؛ ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 70 ؛ ابن اثير ، كامل ، ج 10 ، ص 211 ؛ ابن خلكان ، وفيات ، ج 5 ، ص 284 ؛ قلقنشدى ، مآثر ، ج 2 ، ص 3