هرمالى از حجاج گرفته شود ، از خزانهء خودش بپردازد . « 1 » وى همچنين اموال و اقطاعات فراوانى را به حرمين اختصاص داد و بخششهاى فراوانى را به مجاورين كعبه بخشيد . « 2 »
سلطان ملكشاه شخصاً امور حجاج و نظارت بر حركت آنان از عراق به سمت حجاز را بر عهده گرفت ، به طورى كه در سال 480 / 1087 خود براى توديع آنان در كوفه حاضر شد تا عذيب كه نخستين منزل حجاج پس از كوفه بود به همراه كاروان حركت كرد و تا نزديكى واقصه پيش رفت . در آنجا منارهاى از شاخ و سم حيوانات وحشى و آهوانى كه صيد مىكردند ، برپا كرد تا راهنماى حجاج باشد . اين مناره را از همان زمان به عنوان منارة القرون ناميدند . « 3 »
سلاجقه همچنين نسبت به ترميم و بازسازى بخشهايى از حرم مكه كه از نيمه قرن پنجم / يازدهم ميلادى رو به ويرانى نهاده بود ، توجه خاصى نشان دادند . اين وضعيت ادامه داشت ، تا زمانى كه ابوالنصر ابراهيم بن محمد بن على استرآبادى در سال 466 / 1074 به مكه آمده به ترميم مسجد الحرام پرداخت و سى هزار دينار در اين راه هزينه كرد و بيشتر آن
هامش
( 1 ) . اصفهانى ، تاريخ دولة آل سلجوق ، ص 70 ؛ ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 70 ، 72 ؛ راوندى ، راحة الصدور ، ص 205 ؛ ابن اثير ، كامل ، ج 10 ، ص 168 ، 213 ؛ سبط بن جوزى ، مرآة ، ص 199 - 198 ، 216 ، 224 ، 238 ؛ ابن خكان ، وفيات ، ج 5 ، ص 284 ؛ نويرى ، نهاية الارب ، ج 26 ، ص 334 ؛ ابوالفداء ، المختصر ، ج 2 ، ص 203 ؛ ابن تغرى بردى ، النجوم ، ج 5 ، ص 135
( 2 ) . راوندى ، راحة الصدور ، ص 205
( 3 ) . اصفهانى ، تاريخ دولة آل سلجوق ، ص 71 - 70 ؛ ياقوت ، معجم البلدان ، ج 5 ، ص 201 ؛ ابن اثير ، كامل ، ج 10 ، ص 213 ؛ ابن خلكان ، وفيات ، ج 5 ، ص 285