حج وجود داشت ، به خصوص حملات قبايل باديه نشين را با شجاعت و بردبارى خود از سر راه بردارد ، به گونهاى كه غارتگران به شدت از وى مىهراسيدند . « 1 » وى در زمينه رعايت مصالح حجاج و رعايت و محافظت از آنان با قدرت و صلابت عمل مىكرد ، هرچند از برخى جهات متهم به سوء رفتار بود ، زيرا به بهانههاى مختلف حتى براى زيارت قبر رسول اللَّه صلى الله عليه و آله از حجاج ماليات مىگرفت . « 2 » وى توانست بار ديگر سيادت عباسيان و سلجوقيان را در حجاز استوار كرده و نام رهبران آنها را در منابر مكه و مدينه بياورد . درگذشت وى در سال 479 / 1087 سخت روى سلجوقيان تأثير گذاشت ، چنان كه خواجه نظام الملك وزير سلجوقى وقتى اين خبر را شنيد ، گفت : هزار مَرد بمرد . « 3 » وجود ختلغ براى پرهيزگاران مكه هم سودمند بود ، زيرا وى با با آنان برخورد خوبى داشت و خودش نيز شخصا متدين و پايبند نماز جماعت و تلاوت قرآن بود ، به طورى كه گفتهاند وى هر روز قرآن را ختم مىكرد و نسبت به علما و قاريان نظر خاص داشت . « 4 » افزون بر اينها ، ختلغ به بازسازى مشاهد و مساجد و حوضچههاى آب بين راهى مكه و مدينه نيز عنايت و توجه داشت و اين كارها تا زمان درگذشت وى در سال 1087 / 479 ادامه يافت .
هامش
( 1 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 31 ؛ سبط بن جوزى ، مرآة ، ص 198 ؛ 243 ؛ ابن كثير ، البدايه ، ج 12 ، ص 132 ؛ ابن خلدون ، العبر ، ج 4 ، ص 103 ؛ ابن تغرى بردى ، النجوم ، ج 5 ، ص 123
( 2 ) . سبط بن جوزى ، مرآة ، ص 198 ، 199 ، 224 ، 238
( 3 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 31 ؛ سبط بن جوزى ، مرآة ، ص 199 ، 243
( 4 ) . ابن جوزى ، منتظم ، ج 9 ، ص 31 ؛ سبط بن جوزى ، مرآة ، ص 243 ؛ ابن تغرى بردى ، النجوم ، ج 5 ، ص 123