اختيار داشتن بيش از ثلث مال ) وبه اين كه ( به سبب تقديم وتأخير ذكرى تفاوت حاصل
مىشود ) پس آن منشأ فرقى نمىشود ، به سبب اطلاق أدله . ودر احكام وضعيه ، غالبا
جهل را مد خليتى نمىباشد .
93 : سؤال : ثلث وصيت كه معتبر است ، آيا آنچه را وصيت كرده همان شئ بجنسه از
ثلث كل مال اخراج مىشود ؟ يا از كل مال از هر شئ ثلث اخراج مىشود ؟
جواب : بجنسه همان شئ را ملاحظه مىكنند اگر بعد ملاحظه يمت مجموع مال ، قيمت اين شئ اضافه بر ثلث نباشد ، همان را به مصرف وصيت مىرسانند . واگر اضافه
باشد ، به قدرى كه مساوى ثلث باشد آن را به مصرف مىرسانند . والله العالم .
94 : سؤال : شخصي در مرض موت وصيت نموده كه قدرى از ملك أو را به سر كار امام
زاده [ اى ] بدهند كه أو را در جوار آن دفن كنند . ووقفيت آن مكان به هيچ وجه من الوجوه
معلوم نيست وآنچه به استماع معلوم شده اين است كه خدام آستانه مقدسه مذكوره
قيمت معينى مىگرفته اند وهر كس كه خواهش مىنمود كه در آنجا مدفون شود ، دفن مىكردند وهم چنين وصيت نموده كه بعضي املاك أو را بعد از وفاتش وقف نمايند . چه صورت دارد ؟ .
جواب : ظاهر اين است كه أمثال اين بقعه ها وقف باشند . واگر احتمال ظاهري باشد
كه ملك خدمه باشد ، يا آن كه واقفي وقف كرده باشد كه منافع آن به مصرف امام زاده
برسد كه اين دفن كرده هم از جمله منافع باشد - بلكه احتمال مساوى هم اگر باشد - در
اين صورت به عمل مستمر مىتوان عمل كرد . وآنچه را وصيت كرده كه وقف كنند ، آن نيز
در ثلث مال معتبر است . وبهتر آن است كه آن عين موصى بها را قيمت كنند بلا منفعت
وقيمت كنند با منفعت ، وتفاوت ما بين قيمتين را ملاحظه كنند . هر گاه آن تفاوت از ثلث
مال بر مىآيد ، تمام آن معتبر است . واگر نه در همان قدرى كه از ثلث بر مىآيد اكتفا
مىكنند وباقي را به ورثه رد مىكنند . والله العالم .
95 : سؤال : زيد در حين حيات خود صبيه خود را متزوجه نموده به عمرو داده ويه قدر سهم أو از مال خود به أو داده . ودر پشت عقد نامچه أو تفصيل داده كه ( به عوض
حقوق به أو داده أم وأو را ديگر حقي وادعائى با وارث باقي نباشد ) . وحال صبيه زيد
متوفى يا زوج أو مىتواند كه ادعاى ارث زوجه خود را از ورثه [ زيد ] نمايد يا نه ؟
جواب : كسى در حال خود تسلطى بر ميراث ورثه خود ندارد . مگر اين كه به اين