تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 201

مساهمون:

ص٢٠١
برانگيختن و به حركت واداشتن .

( 4104 ) ثِقَلًا

: سنگينى ، مقصود سنگينى خراج و ماليات است .

( 4104 ) عِلَّة

: بيمارى ، آفت ، مقصود آفتهاى زراعى است كه موجب زيان در محصولات مىشود .

( 4105 ) انْقِطَاعُ شِرْبٍ

: قطع شدن سهميه آب .

( 4106 ) بَالّة

: آنچه زمين را خيس مىكند مانند شبنم و باران .

( 4107 ) احَالَةُ ارْضٍ

: تغيير و دگرگونى زمين ( كه موجب نابودى و فساد بذرها شود ) .

( 4108 ) اغْتَمَرَهَا غَرَقٌ

: آب آن ( زمين ) را فرا گرفت ، يعنى در اثر آب گرفتگى زمين ، بذرها فاسد و نابود شدند .

( 4109 ) اجْحَفَ بِهَا عَطَشٌ

: بىآبى آن را ( زمين ) از بين برد .

( 4110 ) تَبَجُّحِكَ

: شادمانيت .

( 4111 ) اسْتِفَاضَةُ الْعَدْل

: گسترش عدل .

( 4112 ) مُعْتَمِداً فَضْلَ قُوَّتِهِمْ

: ( با ايجاد آسايش ، و عدل ، و عطوفت به مردم ) به نيروى آنها تكيه كرده‌اى .

( 4113 ) ذَخَرْتَ

: اندوختى ، ذخيره كردى .

( 4114 ) الاجْمَام

: رفاه و آسايش دادن .

( 4115 ) الاعْوَاز

: فقر و حاجت .

( 4116 ) لإِشْرَافِ انْفُسِ الْوُلَاةِ عَلَى الْجَمْعِ

: بخاطر حرص و طمع زمامداران بجمع آورى مال ، « اشرفت نفسه على الشّىء » : نسبت به چيزى حريص و آزمند شد .

( 4117 ) لَا تُبْطِرُهُ

: او را به سركشى وانميدارد .

( 4118 ) مَلَاء

: جمعيت چشم پر كن .

( 4119 ) لَا تَقْصُرُ بِهِ الْغَفْلَةُ

: غفلت او را به كوتاهى ( در انجام وظائفش ) وانميدارد .

( 4120 ) عَقْداً اعْتَقَدَهُ لَكَ

: قرار دادى را كه براى تو منعقد كرد .

( 4121 ) لَا يَعْجِزُ عَنْ اطْلَاقِ مَا عُقِدَ عَلَيْكَ

: از الغاء يا اصلاح قرار داد زيان آور عاجز نباشد .

( 4122 ) الْفِرَاسة

: نيروى گمان و حدس ، از صورت به سيرت پى بردن .

( 4123 ) الاسْتِنَامَة

: آرميدن ، قرار گرفتن ، در اينجا مقصود اعتماد داشتن است .

( 4124 ) يَتَعَرَّفُونَ

: ( خود را ) مىشناسانند .

( 4125 ) بِتَصَنُّعِهِمْ

: با تصنع و ظاهر سازيشان .
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 201 | صبح صالح / رحيمى نيا