تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 188

مساهمون:

ص١٨٨
« لا » كه حرف دوم آن يعنى الف حرف لين است ) بسرعت شنيده مىشود ، و لذا هر امرى را كه بسرعت انجام پذيرد به آن تشبيه مىكنند ، در لسان اهل لغت اين عبارت ، به صورت « لا و ذا » ذكر شده چنان كه ابن هانى مغربى گفته است : وَ اسْرَعُ فِى العَينِ مِنْ لَحْظَةٍ وَ أقصَرُ فِى السَّمعِ مِن لَا وَ ذا

( 3775 ) جَرِيضاً

: در حالى كه از شدت تلاش و سختى ، آب دهان در گلويش گير كرده بود .

( 3776 ) بِالْمُخَنَّق

: گلوگاه .

( 3777 ) الرَّمَق

: باقى ماندهء روح .

( 3778 ) لَأياً بِلَأيٍ

: سختى بعد سختى ، « لاءيا » مصدرى است كه عامل آن محذوف و به معناى شدت و سختى است .

( 3778 ) مَا نَجا

: رهائى ، نجات يافتن ، « ما » در اينجا مصدريه و « نجا » ، در معناى مصدر است .

( 3778 ) لَأياً بِلَأيٍ ما نَجَا

: رهائيش با سختيهاى پى در پى همراه بود .

( 3779 ) التَرْكاض

: بسيار دويدن ، كنايه از تلاش و كوشش است .

( 3780 ) التَّجْوال

: بسيار جولان كردن .

( 3781 ) الشِّقَاق

: جدائى ، اختلاف .

( 3782 ) الْجِمَاح

: عصيان ، سركشى .

( 3783 ) التِّيه

: گمراهى ، ضلالت .

( 3784 ) الْجَوَازِى

: جمع « جازية » ، مكافات و جزاى اعمال .

( 3785 ) ابْنُ امِّى

: پسر مادرم ، مقصود حضرت رسول ( ص ) است ، زيرا فاطمه بنت أسد مادر حضرت على ( ع ) پيامبر را در كودكى پرستارى ميكرد و به همين خاطر پيامبر در بارهء وى فرمود : فاطمة امّى بعد امّى ، بعد از مادرم ، فاطمه بنت اسد مادر من است .

( 3786 ) الْمُحِلّوُن

: كسانى كه جنگ را ( با امام ) حلال و جايز مىدانند .

( 3787 ) مُقِراً لِلضَّيْمِ

: كسى كه به ظلم راضى شود و به آن تن دهد .

( 3788 ) وَاهِناً

: ضعيف ، سست .

( 3789 ) السَّلِس

: سهل ، آسان .

( 3790 ) الزِّمَام

: عنان .

( 3791 ) الْوَطِيء

: نرم .
فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 188 | صبح صالح / رحيمى نيا