تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 123

مساهمون:

ص١٢٣
يكديگر پرت كردن است .

( 2203 ) المُنَهْنِهِين

: نهى كنندگان ، باز دارندگان .

( 2204 ) الْمُعَذِّرِين

: عذر آورندگان .

( 2205 ) يَرْكُد

: ساكن و راكد مىشود .

خطبهء 175 ص 174 ف

( 2206 ) النَعَم

: شتر ، گوسفند .

( 2207 ) ارَاحَ بِهَا

: آن را برد .

( 2208 ) السَائِم

: شبان ، چوپان .

( 2209 ) الوَبِىّ

: و با آور ، و با خيز .

( 2210 ) الدَوِىّ

: بيمارى زا ، « مكان دوىّ » ، يعنى مكانى كه براى سلامتى مضر است .

( 2211 ) الْمُدَى

: جمع « مدية » ، كاردها ، منظور گوسفندى است كه براى ذبح پروار مىشود .

( 2212 ) تَحْسَبُ يَوْمَهَا دَهْرَهَا

: روزش را روزگار مىپندارد ، يعنى بعد از امروز فردايى را نمىبيند و به عاقبت خود نمىانديشد .

( 2213 ) مَوْلِجِهِ

: مدخلش ، محل ورودش .

( 2214 ) مُفْضِي

: آگاه كننده ، اطلاع دهنده ، « افضى اليه بسره » ، يعنى راز خود را به او گفت .

خطبهء 176 ص 175 ف

( 2215 ) اعْذَرَ

: عذر موجه آورد بطوريكه هيچ جاى ايراد و اشكالى باقى نماند .

( 2216 ) نَزَعَ عَنْهُ

: از آن دست كشيد .

( 2217 ) مَنْزِعاً

: در اينجا به معنى مصدر است يعنى خوددارى و دست كشيدن ( از خواسته‌هاى نفسانى ) .

( 2218 ) ظَنُون

: ضعيف ، ناتوان ، بد گمان .

( 2219 ) زَارِياً

: عيب جو ، خرده گير ، سرزنش كننده .

( 2220 ) التَقْوِيض

: ويران كردن ، بر كندن عمود خيمه و طنابهاى آن ، يعنى آنها به مسافرى مىمانند كه وسائل زندگى خود را بر گرفته و سبكبار طى طريق مىكند .

( 2221 ) فَاقَة

: احتياج و نياز ( به راهنمائى ديگر ) .

( 2222 ) اللَأْوَاءِ

: سختى .

( 2223 ) شَفَعَ لَهُ

: براى او شفاعت كرد ، مقصود اين است كه قرآن انطباق اعمال او را با آيات خود تصديق كرد .

( 2224 ) مَحَلَ بِهِ

: شكايتش را كرد ، مقصود عدم انطباق اعمال انسان با