وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ مِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذىً كَثِيراً . . .
( آيهء 186 ) .
ابو محمد حسن بن محمد فارسى با اسناد از عبد الرحمن و او از پدرش عبد اللّه بن كعب بن مالك - كه يكى از سه تن است كه توبهشان قبول شد - روايت مىكند : كعب بن اشرف يهودى شاعر بود و پيغمبر ( ص ) را هجو مىكرد و در شعرش كفار قريش را به جنگ با پيغمبر ( ص ) بر مىانگيخت . موقعى كه پيغمبر ( ص ) به مدينه آمد مردم آن مركب از مسلمان و مشرك و يهودى بودند و پيغمبر ( ص ) خواست همگان را صلح دهد اما مشركان و يهوديان ، حضرت را و اصحابش را سخت مىآزردند و خداى تعالى پيامبرش را به شكيبايى فرمان داد و آيهء بالا نازل شد .
عمرو بن عمرو مزكّى با اسناد از عروة بن زبير و او از اسامة بن زيد روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) بر الاغى روى قطيفهاى فدكى نشسته بود و اسامه نيز پشت سر حضرت سوار بود و مىرفت كه سعد بن عباده را در محلهء بنى حرث بن خزرج عيادت كند . بر گروهى گذشت مركب از مسلمان و يهودى و بت پرست ، و عبد اللّه بن ابىّ - پيش آنكه اسلام آورد - عبد اللّه بن رواحه نيز حضور داشتند . گرد و خاك الاغ مجلس را فرو گرفت و عبد اللّه بن ابىّ با ردا بينيش را پوشاند و گفت گرد و خاك نكنيد .
رسول اللّه ( ص ) سلام داد و ايستاد و از الاغ فرود آمد و آن جمع را به خدا دعوت فرمود و پارهاى قرآن خواند . عبد اللّه بن ابىّ گفت : اى مرد آنچه تو عرضه داشتى از عقايد ما بهتر نيست . و اگر حرف تو حق است در مجالس ما چرا زحمت مىدهى ، به راه خود رو و هر كس نزد تو آمد براى او سخن بگو . عبد اللّه بن رواحه گفت : يا رسول اللّه ( ص ) در مجالس ما بيا و تبليغ كن كه ما آن را دوست داريم . مسلمانان و مشركان و يهود به درشتگويى برخاستند و نزديك بود دست به گريبان شوند ، و پيغمبر ( ص ) آنان را آرام كرد تا ساكت شدند . سپس پيغمبر ( ص ) سوار شد و به عيادت سعد بن عباده رفت و در آنجا فرمود يا سعد ! آيا خبر شدى كه ابو حباب ( - عبد اللّه بن ابىّ ) چه گفت ؟ - و سخنان او را حكايت نمود . سعد عرض كرد يا رسول اللّه ( ص ) ، عفوش كن و در گذر . سوگند به آنكه بر تو كتاب را به حق نازل كرد ، مردم اين وادى توافق كرده بودند عمامهء رياست بر سر او بگذارند ، و چون اين حق به تو رسيد او غصه در گلويش گير كرده و آن حركت را از خود نشان داده است . رسول اللّه ( ص ) از عبد اللّه بن ابىّ در گذشت ، و آيهء مورد بحث نازل گرديد .
لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِما أَتَوْا . . .
( آيهء 188 ) . ابو عبد الرحمن محمد بن احمد بن جعفر با