تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أسباب نزول الآيات (اسباب النزول) (فارسى) — صفحة 73

مساهمون:

ص٧٣
مىكند كه در اين آيه مقصود از بخل ، كتمان اطلاع است و دربارهء احبار يهود كه صفات و اوصاف پيغمبر ( ص ) را مىنهفتند نازل شده است .
لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قالُوا . . .
( آيهء 181 ) . سدّى و عكرمه و محمد بن اسحاق گفته‌اند روزى ابو بكر صديق وارد مدارس [ - قرائتخانهء ] يهود شد و عده‌اى از يهوديان را ديد گرد يكى از علماءشان به نام فنحاص بن عازوراء حلقه زده‌اند . ابو بكر به فنحاص گفت : از خدا بترس و مسلمان شو ، به خدا سوگند تو خود به يقين مىدانى كه محمد ( ص ) به حق مبعوث شده است ، و نام و صفت او را در تورات مكتوب يافته بوديد . ايمان بيار و تصديق كن و به خدا قرض نيكو بده تا ثواب دو برابر شود . فنحاص پاسخ داد اى ابو بكر به گمان تو پروردگار از ما قرض مىخواهد ؟ در حالى كه فقير از غنى طلب وام مىكند ، و اگر حرف تو درست باشد در آن صورت لزوما خدا فقير و ما غنى خواهيم بود ، چه اگر خدا غنى بود از ما قرض نمىخواست . ابو بكر خشمگين شده سيلى سختى به صورت فنحاص نواخت و گفت : اى دشمن خدا سوگند به آنكه جانم در دست اوست اگر بين ما پيمان عدم تعرض نمىبود گردنت را مىزدم . فنحاص به شكايت نزد پيغمبر ( ص ) رفت و گفت : ببين رفيقت به من چه كرده ؟ پيغمبر ( ص ) از ابو بكر پرسيد چرا چنين كردى ؟ ابو بكر گفت : يا رسول اللّه ( ص ) اين دشمن خدا سخن درشتى بر زبان آورد . به گمان او خدا ندار است و يهوديان دارا ؛ براى خدا خشمگين شدم و سيلى به صورتش زدم . فنحاص منكر شد و خداى عزّ و جلّ در تكذيب فنحاص و تصديق ابو بكر آيهء بالا را فرو فرستاد . عبد القاهر بن طاهر با اسناد از مجاهد روايت مىكند كه آيه دربارهء يهود نازل شد ، بدين شرح كه ابو بكر به صورت يكىشان سيلى زد زيرا گفته بود خدا نيازمند است و ما توانگر . راوى گويد نام آن يهودى فنحاص بود ، و همو بود كه مىگفت :
« يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ »
[ سورهء مائده ، آيهء 64 ] يعنى دست خدا بسته است .
الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ عَهِدَ إِلَيْنا . . .
( آيهء 183 ) . كلبى گويد اين آيه دربارهء كعب بن اشرف و مالك بن ضيف و وهب بن يهودا و زيد بن تابوه و فنحاص بن عازوراء و حيىّ بن اخطب نازل شد كه نزد پيغمبر ( ص ) آمدند و گفتند تو ادعا مىكنى كه خدا ترا بر ما مبعوث كرده و كتابى بر تو فرو فرستاده ، حال آنكه خدا در تورات از ما پيمان گرفته كه به هيچ مدّعى رسالتى ايمان نياوريم مگر آنكه قربانى بياورد كه آتش ( آسمانى ) آن را بسوزاند اگر اين نشانه آورى به تو مىگرويم .
أسباب نزول الآيات (اسباب النزول) (فارسى) — صفحة 73 | الواحدي النيسابوري / ذكاوتى قراگزلو