بود . اما اتفاق مىافتاد كه بعضى از مسلمين پس از نماز عشاء خوراك مىخوردند و با زن آميزش مىكردند . و از سختى ( منع ) نزد پيغمبر ( ص ) شكوه بردند . آيهء ( در جواز ) نازل شد .
ابو بكر اصفهانى با اسناد از براء بن عازب روايت مىكند كه بر مسلمانان پس از افطار و پيش از خواب جايز بود كه بخورند و بياشامند و با زن بياميزند . اما اگر خوابشان مىبرد تا شب ديگر چنين كارى نمىكردند . قيس بن صرمة انصارى روزهدار بود موقع افطار به منزل رفت و در فاصلهاى كه زنش خوراكى آماده مىكرد خوابش در ربود [ و سپس چيزى نخورد ] و روز ديگر هنگام نيمروز غش كرد . داستان با پيغمبر ( ص ) باز گفتند و آيهء فوق نازل گرديد .
ابو عبد الرحمن بن ابى حامد با اسناد از براء بن عازب روايت مىكند كه صحابهء روزهدار موقع افطار اگر پيش از روزه گشادن خوابشان مىبرد آن شب و روز بعد تا افطار ديگر چيزى نمىخوردند . روزى قيس بن صرمه انصارى موقع افطار به خانه آمد و از زنش پرسيد : خوردنى دارى ؟ زن گفت : نه . مرد گفت برو تهيه كن . و قيس آن روز را كار كرده ( و تنش كوفته ) بود . خواب بر ديدگانش غلبه كرد . زن چون باز گشت ، مرد را خفته ديد ، گفت : محروم شدى ! و صرمه به همان حال روزه را ادامه داد تا فردا ظهر غش كرد . و نيز عمر با همسر خود در حال خواب وى نزديكى كرده بود . قضيه را به پيغمبر ( ص ) گفتند ، آيه مورد بحث ( در جواب خوردن و آميزش از افطار تا سحر ) نازل گرديد و همه شادمان شدند . بخارى نيز به طريق ديگر همين را آورده است .
حسن بن محمد فارسى با اسناد از قاسم بن محمد روايت مىكند كه در اوايل تشريع روزه از شام تا شام روزه مىگرفتند و اگر كسى بعد از افطار خوابش مىبرد حق نداشت آن شب را با زنش نزديكى كند و نه بخورد و نه بياشامد تا آنكه شبى عمر پس از خواب با زن خود جماع كرد و صرمة بن أنس پيش از افطار خوابش برد و بىآب و نان روز ديگر را روزه گرفت و نزديك بود كه بميرد ، و خدا از خطاى ايشان درگذشت و بر ايشان ببخشود و رخصت فرمود كه از افطار تا سحر بتوانند بخورند و بياشامند و آميزش كنند .
سعيد بن محمد زاهد با اسناد از سهل بن سعد روايت مىكند كه چون آيه نازل شد : و
كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ
( بقره 187 ) كسانى بودند كه هنگام افطار نخ سياه و سفيدى به پا مىبستند و به خوردن و آشاميدن مىنشستند تا هنگامى كه رنگ آنها برايش آشكار شود و چون كلمه من الفجر نازل شد دانستند مقصود