صحابه رسول اللّه ( ص ) پيش از تغيير قبله درگذشتند كه از آن جملهاند : اسعد بن زرارة و ابو امامه از بنى نجار و براء بن معرور از بنى سلمى و چند تن ديگر . پس از تغيير قبله كسان ايشان نزد پيغمبر ( ص ) آمده پرسيدند حال برادران ما چه مىشود كه به قبلهء نخستين نماز مىخواندند و اكنون خدا ترا به قبلهء ابراهيم برگردانده ؟ - اين آيه نازل شد . سپس همو در شأن نزول
قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ
( آيهء 144 ) گويد : پيغمبر ( ص ) به جبرئيل اظهار كرد دوست داشتم كه خدا قبلهء مرا از قبلهء يهود جدا كند . جبرئيل پاسخ داد : من هم بندهاى هستم چون تو ، از پروردگارت بخواه تا ترا از قبلهء يهود به قبلهء ابراهيم برگرداند . و به آسمان رفت و پيغمبر ( ص ) پيوسته نگاه بر آسمان داشت كه جبرئيل اجابت مسئول وى را از سوى خدا بياورد ، تا اين آيه نازل شد .
ابو منصور محمد بن محمد منصورى با اسناد از براء [ بن عازب ] روايت مىكند كه پس از هجرت پيغمبر ( ص ) به مدينه ، هفده ماه به سوى بيت المقدس نماز مىخوانديم تا خداوند ، دلخواه پيامبر خويش بدانست و آيهء
قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ
( 144 ) فرو فرستاد . مسلم و بخارى نيز اين روايت را به طريق ديگر آوردهاند .
الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ . . .
( آيهء 146 ) . اين آيه دربارهء يهوديان مسلمان شده مانند عبد اللّه بن سلام و يارانش نازل شده است كه اوصاف رسول اكرم و پيش بينى بعثت را از كتاب ( آسمانى ) خود دريافته بودند و همه پيغمبر ( ص ) را آنچنان كه كسى فرزند خود را ميان پسران بشناسد مىشناختند . عبد اللّه بن سلام گفته بود : من به راستى رسول اكرم را بهتر از پسر خودم مىشناسم ، عمر پرسيد : اين چگونه مىشود ؟
عبد اللّه پاسخ داد : زيرا يقين دارم محمد ( ص ) پيامآور حق است . اما در مورد فرزندم بدين حد يقين ندارم ، چرا كه از كار زنان بىخبرم . عمر گفت : خدايت توفيق دهد ابن سلام .
وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتٌ . . .
( آيه 154 ) . اين آيه دربارهء شهداى بدر است كه هشت تن از انصار و شش تن از مهاجرين بودند و سبب نزول آن بود كه مردم [ غير مؤمن ] دربارهء كشتگان راه خدا مىگفتند مرد و دستش از نعمت و لذّت دنيا بريده شد .
إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ . . .
( آيه 158 ) . سعيد بن محمد بن احمد زاهد با اسناد از عايشه روايت مىكند كه اين آيه دربارهء انصار نازل شد كه پيشتر زيارت منات