پاسخ داد : اگر بيم عيبجويى زنان قريش نبود كه گويند از ترس مرگ « اشهد » گفت چشم تو را با گفتن آن روشن مىكردم . آيهء بالا بدين مناسبت نازل گرديد . مسلم با اسناد از ابو اسحاق روايت مىكند كه به عقيدهء همه مفسران آيهء فوق دربارهء ابو طالب است .
وَ قالُوا إِنْ نَتَّبِعِ الْهُدى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنا . . .
( آيهء 57 ) . اين آيه دربارهء حارث بن عثمان بن عبد مناف نازل شد كه به پيغمبر ( ص ) گفت : ما يقين داريم كه تو حق مىگويى ليكن مانع پيروى ما از تو اين است كه مبادا عرب عليه تو متحد شده ما را از اين سرزمين بر كنند ، و ما قدرت مقابله نداريم . آيه در جواب نازل گرديد كه « مگر نه در حرم امنى جايشان دادهايم و هر گونه محصولات و نعمات بدانجا آورده مىشود كه رزقى است از جانب ما ؛ اما بيشتر آنها نمىفهمند » .
أَ فَمَنْ وَعَدْناهُ وَعْداً حَسَناً فَهُوَ لاقِيهِ . . .
( آيهء 61 ) . ابو بكر حارث با اسناد از مجاهد روايت مىكند كه آيه دربارهء على و حمزه در برابر ابو جهل است . سدّى گويد : در مورد عمار و وليد بن مغيرة است ، و نيز گفتهاند دربارهء پيغمبر ( ص ) در برابر ابو جهل است .
وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ . . .
( آيهء 68 ) . به گفتهء مفسران اين آيه در جواب وليد بن مغيرة است .
سورهء عنكبوت
الم أَ حَسِبَ النَّاسُ . . .
( آيهء 1 - 2 ) . شعبى گويد : در مكه عدهاى بودند كه به اسلام مقرّ بودند .
اصحاب پيغمبر ( ص ) از مدينه به ايشان نوشتند كه اقرار و اسلام شما پذيرفته نيست تا هجرت كنيد . آنان بر قصد مدينه بيرون آمدند و مشركان دنبالشان كرده آزار رساندند آيهء بالا نازل گرديد و مسلمين از مدينه به آنان نوشتند كه چنين آيهاى دربارهء [ امتحان ] شما نازل شده . با خود گفتند بيرون مىشويم و اگر تعقيبمان كردند مىجنگيم ؛ و بيرون آمدند و مشركان دنبالشان كردند و جنگ واقع شد . عدهاى كشته شدند و جمعى رستند و آيه 110 سورهء نحل در غفران در رحمت اين مهاجران نازل شد . مقاتل گويد : آيه دربارهء