نگويى لب به خوراكى تو نمىزنم و عقبه گفت : « اشهد انّ لا إله الا الله و انّ محمدا رسول اللّه » تا پيغمبر ( ص ) از آن طعام تناول كرد و ابىّ بن خلف در آن مجلس نبود ، وقتى ماجرا را شنيد به عقبه گفت تو از آيين منحرف شدى و به محمد متمايل گشتى . ابىّ گفت : به خدا چنين نيست حقيقت اين است كه آن مرد در خانهام مهمان بود و گفت تا شهادت نگويى دست به سفرهات نمىبرم ؛ و شرم داشتم از اينكه غذا نخورده بيرون رود شهادت گفتم تا غذا بخورد . ابىّ گفت تا نروى و آب دهان بر چهرهاش نيندازى و گردنش را لگد نكنى از تو خشنود نخواهم شد و عقبه آن كار را كرد و شكمبه حيوانى را نيز به پشت شانهء پيغمبر ( ص ) انداخت و پيغمبر ( ص ) به دو فرمود اگر در بيرون از مكه ببينمت سر از گردنت خواهم پراند . عقبه در روز بدر گرفتار و كشته شد و ابىّ بن خلف نيز در جنگ احد به دست خود پيغمبر ( ص ) به هلاكت رسيد و آيه دربارهء اين دو دوست است .
ضحاك گويد وقتى عقبه خدو بر صورت پيغمبر ( ص ) انداخت آب دهانش به سوى خودش باز گشت و دو پاره شد و دو گونهاش را سوزاند و اثرش تا آخر باقى بود .
وَ الَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ . . .
( آيهء 68 - 70 ) . ابو اسحاق ثعالبى با اسناد از ابن عباس روايت مىكند : عدهاى از مشركان كه زنا و قتل نفس زياد مرتكب شده بودند نزد محمد ( ص ) آمده گفتند آنچه تو ما را بدان مىخوانى خوب است ليكن كفارهء گناهان گذشتهء ما چه مىشود ؟ آيات 68 - 70 فرقان در جواب نازل گرديد ( كه آنچه گذشته آمرزيده مىشود ) . مسلم نيز اين روايت را آورده است .
محمد بن ابراهيم بن حجى با اسناد از عبد اللّه بن مسعود روايت مىكند كه گفت : از رسول اللّه ( ص ) پرسيدم كدام گناه بزرگتر است فرمود آنكه براى خداى آفريننده شريك قائل شوى . پرسيدم بعد ؟ فرمود آنكه فرزند خويش را از ترس سنگينى خرج بكشى . پرسيدم بعد ؟ فرمود آنكه با همسر همسايهات زنا كنى ؛ و آيات مورد بحث در اين باب نازل گرديد . بخارى و مسلم نيز اين روايت را آوردهاند .
ابو بكر بن حارث با اسناد از ابن عباس روايت مىكند كه وحشى [ قاتل حمزه ] نزد پيغمبر ( ص ) آمد و امان خواست و گفت آمدهام كلام خدا را بشنوم . پيغمبر ( ص ) فرمود :
من دلم مىخواست در حال امان يافته چشمم به تو نمىافتاد ، اكنون كه امان خواستى در امانى تا كلام خدا را بشنوى . وحشى پرسيد : من كه شرك ورزيدهام ، قتل نفس مرتكب شدهام و زنا كردهام آيا خدا توبهام را مىپذيرد ؟ پيغمبر ( ص ) جوابى نفرمود تا آيات