برادران ايرانى ما بر برادران رومى شما پيروز شدند ما نيز بر شما غلبه خواهيم كرد . آيات مورد بحث در جواب مشركان نازل گرديد كه روميان بعد از چند سال غالب خواهند شد .
اسماعيل بن ابراهيم واعظ با اسناد از ابو سعيد خدرى روايت مىكند كه ( پس از چند سال ) در روز بدر كه مسلمين بر مشركان پيروز شدند ، روميان نيز بر ايرانيان غلبه يافتند و مؤمنان ( از خبر غيبى قرآن ) به شگفت آمدند .
سورهء لقمان
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ . . .
( آيهء 6 ) . كلبى و مقاتل گويند آيه دربارهء نضر بن حارث نازل شد كه چون براى تجارت به ايران مىرفت داستانهاى عجم خريدارى مىكرد و همراه مىآورد و براى قريش نقل و حكايت مىنمود و مىگفت : محمد ، خبر و داستان عاد و ثمود مىگويد و من داستان رستم و اسفنديار و اخبار خسروان آوردهام .
قريش گوش دادن به قرآن را ترك گفته به شنيدن سخن او روى مىآوردند و از اين لذت مىبردند .
مجاهد گويد اشارهء آيه به خريدارى غلامان و كنيزان خواننده و نوازنده است .
احمد بن محمد بن ابراهيم مقرى با اسناد از ابو امامه روايت مىكند كه پيغمبر ( ص ) فرمود تعليم مغنيه و معامله و قيمت آن حرام است و آيهء مذكور در چنين موردى نازل شده ؛ و صداى هيچ مردى به آواز بلند نمىشود مگر اينكه خدا دو شيطان مىفرستد كه بر دو شانهاش بنشينند و آنقدر لگد بزنند ( يا پاى بكوبند ) تا خاموش شود .
ثور از پدرش ابو فاخته و او از ابن عباس روايت مىكند اين آيه دربارهء مردى نازل شد كه مطربهاى خريده بود و صبح و شام ، آواز وى گوش مىداد .
وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي . . .
( آيهء 14 - 15 ) . چنان كه ذيل آيهء 8 سورهء عنكبوت گفتيم دربارهء سعد بن ابى وقّاص نازل گرديد .
وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ . . .
( آيهء 15 ) . عطاء از ابن عباس روايت مىكند كه اين قسمت آيه دربارهء ابو بكر نازل شد كه چون ايمان آورد عبد الرحمن بن عوف و سعد بن ابى وقّاص و