يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثى ( 1 ) - الاية .
آنگه گفت : يا اهل مكه ! شما را چه گمان است كه من با شما كنم ؟
گفتند : آنچه لايق كرم تو باشد . تو برادر مايى و پسر برادر مايى . رسول - عليه السلام - گفت : من امروز شما را آزاد بكردم ، از آن روز اهل مكّه را طلقاء خواندند . آنگه اهل مكّه جمع شدند تا رسول را بيعت كنند ، و رسول - عليه السلام - در زير صفا بنشست و امير المؤمنين علي - عليه السلام - در زير او بنشست و مردم مىآمدند و بيعت مىكردند بر سمع و طاعت . چون مردان بيعت بكردند ، زنان آمدند و بيعت كردند - چنان كه ذكر آن برفت در سورهء الممتحنه .
و صفوان بن اميّه بگريخت تا در دريا به جدّه رود . عمير بن وهب در حقّ او شفاعت كرد . رسول - عليه السلام - او را امان داد و به وثيقه عمامهء خود بفرستاد به دو . او باز آمد و ايمن نمىبود ، آخر او را گفتند : محمّد از آن كريمتر و رحيمتر و حليمتر است ( 2 ) .
و ( 3 ) عبد اللَّه بن الزّبعرى به نجران گريخت ، حسّان ( 4 ) در حقّ او يك بيت مىگفت ( 5 ) ، بيشتر نه ، و بيت اين است :
لا تعد من رجلا احلَّك بغضه
نجران في عيش احذّ لئيم
چون اين بيت به او رسيد ، برخاست و بيامد و ايمان آورد ، اين بيتها بخواند ( 6 ) [ 201 - پ ] :
يا رسول المليك انّ لساني
راتق ما فتقت اذ أنا بور
اذ ابارى الشّيطان في سنن
الغّى و من مال ميله مثبور
آمن اللَّحم و العظام لربّي
ثمّ نفسى ( 7 ) الشّهيد انت النذير
هامش
( 1 ) . سورهء حجرات ( 39 ) آيهء 13 .
( 2 ) . آج بيامد .
( 3 ) . كا ، آد ، گا : امّا .
( 4 ) . آد ، گا : حسّان بن ثابت .
( 5 ) . آج : بيت گفت ، كا ، آد ، گا : يك بيت بگفت .
( 6 ) . آج ، آد ، گا : بيتها بگفت .
( 7 ) . كذا : در اساس ، آج و ديگر نسخه بدلها ، سيرت رسول اللَّه ( 2 / 896 ) ، قلبى .