نيافت تو را بىپدر با خود گرفت .
و يافت تو را گمره ، ره نمود .
و يافت تو را درويش ، توانگرت كرد .
امّا يتيم را ستم مكن .
و امّا سايل را باز مزن .
و امّا به نعمت خدايت حديث كن .
قوله : * ( وَالضُّحى ) * ، مفسّران گفتند : سبب نزول آيت آن بود كه جماعتى جهودان بنزديك رسول آمدند و او را پرسيدند از ذو القرنين و اصحاب الكهف و از روح .
رسول - عليه السلام - گفت :
ساخبركم غدا ، و لم يقل : إن شاء اللَّه
، فردا شما را خبر دهم ، و ان شاء اللَّه نگفت . وحى باز ايستاد چند روز . زيد أسلم گفت : سبب احتباس وحى آن بود كه بعضى زنان سگ بچهاى را در سراى برده بودند و مىپروردند بى علم رسول . چون وحى آمد ، رسول - عليه السلام - جبريل را گفت : چرا چندين روز نيامدى ؟ گفت : ندانى كه ما در سرايى نرويم كه در او سگ باشد يا صورت باشد .
و در مدّت احتباس [ وحى ] ( 1 ) خلاف كردند . ابن جريج گفت : دوازده روز بود . عبد اللَّه عبّاس گفت : پانزده روز بود ، و گفتند : بيست و پنج روز بود . مقاتل گفت : چهل روز بود ، مشركان طعنه زدند و گفتند : إنّ محمّدا و دعه ربه و قلاه ، خداى محمّد ( 2 ) را ببريد و وداع كرد او را ، و اگر كار او چنان بودى كه كار ديگر پيغامبران ، وحى از او منقطع نشدى ، مسلمانان گفتند : يا رسول اللَّه ! وحى نمىآيد به تو ؟ گفت : وحى چگونه آيد ، و شما دست نمىشورى ( 3 ) و ناخن نمىگيرى ( 4 )
هامش
( 1 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 2 ) . آج و ديگر نسخه بدلها محمّد .
( 3 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : نمىشوييد .
( 4 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : نمىگيريد .