و زمين و گستردگى آن .
و تن و راستى آن .
الهام داد او را بىسامانى و پرهيزگارىاش ( 1 ) .
ظفر يافت آن كس كه پاك داشت آن را .
و نوميد شد آن كه بپالود آن را .
دروغ داشتند ثمود به عصيانشان .
چون انگيخته شد بدبختترين ايشان .
گفت ايشان را پيغامبر خداى ، شتر خداى و آبخورش ( 2 ) او .
دروغ داشتند او را و بكشتند آن را هلاك كرد بر ايشان خدايشان به گناهشان راست بكرد آن را .
و نترسيد عاقبت آن .
قوله : * ( وَالشَّمْسِ وَضُحاها ) * ، حق تعالى قسم كرد به اين چيزها ( 3 ) و بيان قسم او رفته است پيش از اين . اوّل قسم كرد به آفتاب و چاشت او ، و براى آن اين وقت را تخصيص كرد به او و اضافت كرد با او كه در آن وقت ارتفاع او باشد و نزديك استواى او در قطب آسمان . مجاهد گفت : * ( ضُحاها ) * ، ضوءها ، روشناى ( 4 ) آفتاب خواست . قتاده گفت : به « ضحى » جملهء روز خواست [ مقاتل گفت : گرماى او خواست ] ( 5 ) ، بيانش قوله : لا تَظْمَؤُا فِيها وَلا تَضْحى ( 6 ) .
هامش
( 1 ) . اساس : پرهيزگاريش .
( 2 ) . اساس : آب خورش .
( 3 ) . آد ، گا : دو چيز .
( 4 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : روشنايى .
( 5 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 6 ) . سورهء طه ( 20 ) آيهء 119 .