خداى [ تعالى همه ] ( 1 ) روى باشد نه ( 2 ) قفا ، چنان كه در وقت گناه همه [ 58 - ر ] قفا بود بلا ( 3 ) روى .
ذو النّون گفت [ توبه را ] ( 4 ) سه علامت است : قلَّة الكلام و قلَّة الطَّعام و قلَّة المنام ، اندك گويد ، و اندك خورد ، و اندك خوابد . شقيق گفت : آن باشد كه خداوندش خويشتن ( 5 ) را ملامت بسيار كند و از پشيمانى خالى نشود تا از آفات گناه به سلامت برهد . سرىّ سقطى گفت : توبهء نصوح آن بود كه توبه كند و مردمان را با توبه خواند ، تا چنان كه او از عذاب رهد ايشان نيز برهند ، چه شرط مسلمانى آن است كه به مسلمانان ( 6 ) آن خواهى كه به خود خواهى . جنيد گفت :
آن باشد كه گناه فراموش كند ، براى آن كه هر كه توبهء او نصوح بود هر چه جز خداست ( 7 ) فراموش كند .
ابو الأديان گفت : آن باشد كه خداوند [ ش ] ( 8 ) را دمعى بود سفوح ( 9 ) و تنى باشد او را از ( 10 ) معاصى جموح تا توبهء او را توان نام نهادن نصوح . فتح موصلى گفت علامات توبهء نصوح سه چيز است : مخالفة الهواء و كثرة البكاء و مكابدة الجوع و الظَّماء .
* ( عَسى رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ ) * ، تا همانا خداى تعالى گناهان شما مكفّر كند ، و آن ( 11 ) توبه كفّارهء گناهان شما باشد ، و اصل تكفير تغطيه ( 12 ) باشد ، يعنى گناها [ نتا ] ( 13 ) ن بيامرزد ، و بيان كرديم كه تكفير و احباط باطل است و انّما گناه خداى آمرزد عند توبه [ به ] ( 14 ) تفضّل ( 15 ) .
هامش
( 14 - 13 - 8 - 4 - 1 ) . اساس : ندارد ، با توجه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 3 - 2 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : بى .
( 5 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : خود .
( 6 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : به ديگران .
( 7 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : جز خداى بود بايد كه .
( 9 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : را اشكى ريزان بود .
( 10 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : در .
( 11 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : اين .
( 12 ) . آد و ديگر نسخه بدلها : پوشانيدن .
( 15 ) . آد و ديگر نسخه بدلها ان شاء الله تعالى .