حق تعالى به نجوم آسمان قسم كرد براى آن كه ايشان دليلان راهروند ، في قوله : وَعَلاماتٍ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُونَ ( 1 ) . و زينت آسماناند ، في قوله : إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ ( 2 ) . حق تعالى آسمان را به دوازده ستاره بياراست و زمين را به دوازده ( 3 ) معصوم . راهرو در بيابان به آن ستارگان راه برند ، و گمراه ( 4 ) در دين بدين ستارگان راه برند و اين بيتها به صادق - عليه السلام - نسبت كردند .
فى الاصل كنّا نجوما يستضاء بنا
و فى البريّة نحن اليوم برهان
نحن البحور التي فيها لغائصها
درّ ثمين و ياقوت و مرجان [ 67 - ر ]
منازل القدس و الفردوس نملكها
فنحن للقدس و الفردوس خزّان
من شذّ عنّا فبرهوت مساكنه
و من اناب فجنّات و ولدان
عجب افتاد كار ايشان ، هم ايشان دريا ( 5 ) و هم ايشان ستاره تا بيگانه را در ميانه ره نباشد .
عكرمه گفت از عبد اللَّه عبّاس كه : مراد ( 6 ) « نحوم » رجوم است آن ستارگان كه به آن شياطين را رجم كنند ، چون قصد استراق سمع كنند ، هر نجمى از آن رجمى است شيطانى را كه قصد كارى كند كه او را نباشد ( 7 ) تا بهرى را به نور حجّت قهر كند و بهرى را به نار سطوت بسوزاند . و اشتقاق « نجم » از نجم باشد اذا طلع ، يقال : نجم السّنّ و نجم القرن و نجم النّبت ، إذا طلع ، الَّا آن است كه از طلاق او نجم آسمان دانند .
ضحّاك گفت : مراد به نجم ، نجوم قرآن است كه خداى تعالى نجم
هامش
( 1 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 16 .
( 2 ) . سورهء صافات ( 37 ) آيهء 6 .
( 3 ) . آد ، گا امام .
( 4 ) . اساس شوند و ، كه با توجّه به نسخه بدلها زايد به نظر رسيد .
( 5 ) . آد ، كا ، كا هم ايشان كشتى .
( 6 ) . آد ، كا ، گا از .
( 7 ) . آد ، كا ، گا * ( وَجَعَلْناها رُجُوماً لِلشَّياطِينِ ) * .