ناجيه او را جواب داد :
قد علمت جارية يمانية
اني انا المائح و اسمي ناجية
و طعنة ذات رشاش واهية
طعنتها تحت صدور ( 1 ) العادية
ايشان در اين بودند بديل بن ورقا [ ء ] الخزاعى با جماعتى بنى خزاعه برسيد - و او از پدران ماست ( 2 ) و بنو ( 3 ) خزاعه عيبهء نصح رسول بودند از جمله اهل تهامه - و گفت :
يا رسول اللَّه ! قريش بيامدند كعب بن لوى و عامر بن لوى بر سراهاى ( 4 ) حديبيه فرود آمدند كوچك و بزرگ و عزم قتال تو دارند و تو را در مكه رها نخواهند كردن . رسول - عليه السلام - [ 303 - ر ] همان جواب داد كه اول گفته بود بشر بن سفيان را . بديل ( 5 ) قول رسول بشنيد ، گفت : دستور باش ( 6 ) تا اين سخن كه گفتى قريش را بگويم و جواب آن با نزد تو آرم . رسول گفت : روا باشد ، برو . او برفت و قريش را گفت : من از نزديك محمد مىآيم و از او سخنى شنيدم اگر خواهى شما را ( 7 ) بگويم .
اما سفيهان ايشان گفتند : ما را حاجت نيست به آن كه سخن و پيغام او شنويم .
و اما حكما و خداوندان راى گفتند : بگوى تا چه گفت . بديل بگفت آنچه شنيده بود . عروة بن المسعود الثقفى بر پاى خاست و گفت : يا قوم شما شناخته هستى ( 8 ) رشد من و نصيحت ( 9 ) و نيك خواست ( 10 ) من در حق شما كه قريشى . گفتند : اى ، و اللَّه ، گفت : اين مرد صلاحى بر شما عرضه ( 11 ) مىكند ، قبول كنى و رها كنى تا بروم و سخن او بشنوم . گفتند : برو . او بيامد و بنزديك رسول آمد و با رسول در مناظره ( 12 ) گرفت . رسول - عليه السلام - همان جواب داد كه اول گفته بود . عروه گفت : يا محمد ! هرگز كس را ديدى كه قوم خود را مستأصل كند و من پيرامن تو قومى را مىبينم
هامش
( 1 ) . اساس : صدود ، با قياس با نسخهء آج ، تصحيح شد .
( 2 ) . ما : مصنف كتاب است ، گا ، افزوده : اعنى مصنف هذا الكتاب ، آد : اعنى مصنف الكتاب .
( 3 ) . لا ، آد : بنى .
( 4 ) . كذا ، در اساس و آب و آج با ضمهاى بالاى الف در نسخهء اساس ، كه با توجه به كتب تفسير عربى و ساير نسخه بدلها ، گمان مىرود ، « اها » صورتى ديگر از « آبها » بوده باشد ، ما ، گا ، لا ، آد : سر آبها .
( 5 ) . آج ، ما ، گا ، لا ، آد : چون بديل .
( 6 ) . ما ، لا : دستور باشى ، گا ، آد : دستور باشد .
( 7 ) . آج ، ما : با شما .
( 8 ) . آج : شناخته هستيد ، گا ، لا ، آد : شناختهايد .
( 9 ) . گا ، آد : نصح .
( 10 ) . گا ، لا ، آد : نيك خواهى .
( 11 ) . آج ، ما ، گا ، لا ، آد : عرض .
( 12 ) . آج : با رسول مناظره گرفت ، گا ، آد : مناظره كرد ، لا :
با رسول مناظره در گرفت .