رسول . آيت در بنو اسد آمد و قصت آن در سورة الحجرات گفته شود - ان شاء الله تعالى . و گفتند : عمل خود باطل مكنى به عجب و ريا .
* ( إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّه ) * ، گفت : آنان كه كافر شدند و مردم را از ره خداى منع كردند ، آنگه بر كفر اصرار كردند تا مرگ به ايشان آمدن ، * ( فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّه لَهُمْ ) * ، خداى نيامرزد ايشان را . گفتند : [ 283 - پ ] مراد به آيت ، كشتگان روز بدراند .
آنگه مؤمنان را گفت : * ( فَلا تَهِنُوا ) * ، نگر ( 1 ) ! تا ضعيف نشوى و مردم را با صلح دعوت بكنى ( 2 ) در آن حال كه شما بلندتر و غالبترى به حجت ، * ( وَاللَّه مَعَكُمْ ) * ، و خداى با شماست . اين هر دو « واو » ، حال است . * ( وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمالَكُمْ ) * ، اى ، لن ينقصكم ثواب اعمالكم ، و عمل شما ، يعنى جزاى عمل شما از شما باز نگيرد و ظلم و نقصان نكند ، بل ثواب دهد شما را بر آن و زيادت كند از فضل خود ، يقال : و تره حقه اذا نقصه ، و منه
قول النبى - صلى الله عليه و آله - : من فاتته صلاة العصر فكانما وتر ماله و اهله
، اى ذهب بهما ظلما .
آنگه مردم را وعظ كرد و ذم دنيا گفت در ايشان ، گفت : * ( إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ) * ، زندگانى اين سراى نزديكتر بازيچهء كودكان است و بازى جوانان ، * ( وَإِنْ تُؤْمِنُوا وَتَتَّقُوا ) * ، و اگر شما كه مكلفانى ايمان آرى و پرهيزگار شوى ، مزد شما بدهد خداى تعالى ، * ( وَلا يَسْئَلْكُمْ أَمْوالَكُمْ ) * ، و از شما مالى نمىخواهد به مزد اين هدايت و بيان ، چنان كه گفت : ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ ( 3 ) - الآيه . و گفتند : * ( وَلا يَسْئَلْكُمْ ) * ، يعنى رسول - عليه السلام - از شما مزدى نمىخواهد بر اداى رسالت ، چنان كه گفت : قُلْ ما أَسْئَلُكُمْ عَلَيْه مِنْ أَجْرٍ وَما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ ( 4 ) .
* ( إِنْ يَسْئَلْكُمُوها ) * ، چه اگر خواهد از شما مالهايتان ، * ( فَيُحْفِكُمْ ) * ، و الحاح و مبالغت كند بر شما ، * ( تَبْخَلُوا ) * ، بخل كنى بر او ، و گفتند : لا يسألكم اموالكم ، بل امواله ، از شما مالهاى شما نمىخواهد ، بل مال اوست كه جمله به شما داد ، آنگه اندكى مىخواهد از آن . و بخل ، منع واجب باشد براى آن اسم ذم است و در جاى ذم به كار دارند . و گفتند : اگر خواهد و جمله خواهد ، براى آن كه حقوقى هست خداى و رسول را در
هامش
( 1 ) . گا ، آد : نگريد .
( 2 ) . ما : نكنى ، گا ، لا ، آد : نكنيد .
( 3 ) . سورهء ذاريات ( 51 ) آيهء 57 .
( 4 ) . سورهء ص ( 38 ) آيهء 86 .